Αρχική » Λίστα Μαθημάτων

Λίστα Μαθημάτων

Υποχρεωτικά Μαθήματα

K001. Ιστορία Φιλοσοφίας Ι

Αναλυτική επισκόπηση της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφικής σκέψης από τις απαρχές της ως τα τέλη της κλασσικής περιόδου. Με αναφορά σε κείμενα της αρχαίας γραμματείας και σε σχετικές συλλογές αποσπασμάτων, εξετάζονται η κοσμολογική σκέψη των Προσωκρατικών και η ανάδυση του προβληματισμού γύρω από τη φύση του λόγου από στοχαστές όπως ο Ηράκλειτος, οι Ελεάτες και οι Σοφιστές. Η σωκρατική μέθοδος της απορίας και του ελέγχου. Η θεωρία των Ιδεών καθώς και η δομική ανάλυση της ψυχής και της πολιτείας από τον Πλάτωνα. Η ανάπτυξη της λογικής, της επιστημονικής μεθοδολογίας, της οντολογίας και της ηθικής εκ μέρους του Αριστοτέλη. Συζητούνται από τη σκοπιά της σύγχρονης κριτικής φιλοσοφικά προβλήματα και έννοιες που διαμορφώθηκαν κατά την ως άνω περίοδο, οι ποικίλες θέσεις, τα επιχειρήματα και οι διαμάχες που προέκυψαν κατά την εξέλιξη της αρχαίας φιλοσοφίας.

K002. Ιστορία Φιλοσοφίας ΙΙ

Παρουσίαση της εξέλιξης της φιλοσοφικής σκέψης από τις απαρχές της ελληνιστικής περιόδου ως και τον Μεσαίωνα. Η φιλοσοφία των Επικουρείων, των Στωικών και των Σκεπτικών, τόσο των Ακαδημεικών όσο και των Πυρρώνειων, και οι σχετικές διαμάχες μεταξύ των σχολών. Η βαθμιαία ανάδυση νεοδογματικών τάσεων, κυρίως στον χώρο του Μεσοπλατωνισμού και του Νεοπλατωνισμού. Η διαμόρφωση νέων αντιλήψεων όσον αφορά τη φύση του ανθρώπου, τη μοίρα του και τη θέση του μέσα στον κόσμο, κάτω από την επίδραση της ιουδαιοχριστιανικής παράδοσης. Οι εξελίξεις στον χώρο της θεωρίας και της μεθοδολογίας της επιστήμης. Με αναφορά σε κείμενα της αρχαίας γραμματείας και σε σχετικές συλλογές αποσπασμάτων, μελετώνται οι κύριες κατευθύνσεις που χαρακτήρισαν την αρχαία φιλοσοφία ώς την ύστερη φάση της. Εξετάζονται οι νέες τάσεις που αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο της Βυζαντινής φιλοσοφίας, αλλά και από θεολόγους και φιλοσόφους της Δύσης, όπως ο Αυγουστίνος, ο Βοήθιος, ο Άνσελμος, ο Θωμάς Ακινάτης και ο Όκκαμ. Συζητούνται τα βασικά οντολογικά, γνωσιολογικά και λογικά προβλήματα που τέθηκαν κατά την περίοδο αυτή, καθώς και ζητήματα που άπτονται της σχέσης μεταξύ πίστης και γνώσης. Η πρόσληψη της πλατωνικής και της αριστοτελικής παράδοσης από τον δυτικό Μεσαίωνα, με σύντομες αναφορές στις παράλληλες εξελίξεις στον χώρο της ισλαμικής σκέψης.

K003. Ιστορία Φιλοσοφίας ΙΙΙ

Στο μάθημα αυτό περιγράφεται η εξέλιξη της φιλοσοφικής σκέψης στη Δυτική Ευρώπη κατά τους Νεώτερους Χρόνους. Συζητούνται οι βασικές θεωρίες των σημαντικότερων φιλοσόφων από τον Ντεκάρτ μέχρι και τον Καντ, με ιδιαίτερη έμφαση στις γνωσιολογικές και μεταφυσικές αντιλήψεις τους, και ειδικότερα στη διαμάχη ρασιοναλισμού και εμπειρισμού. Η παρουσίαση στηρίζεται στην ανασυγκρότηση των κυριότερων θέσεων και επιχειρημάτων τους μέσα από τη μελέτη εκτενών αποσπασμάτων των κειμένων τους. Καταδεικνύεται η συνέχεια του φιλοσοφικού προβληματισμού από τον 16ο μέχρι και τον 18ο αιώνα.

K004. Εισαγωγή στη Φιλοσοφία

Το μάθημα αποτελεί μια πρώτη συστηματική εισαγωγή στο φιλοσοφικό στοχασμό. Η υιοθετούμενη προσέγγιση αποβλέπει στην εξάσκηση στη χρήση βασικών εννοιών και λογικών εργαλείων απαραίτητων για την ανάλυση φιλοσοφικών προβλημάτων και τον έλεγχο επιχειρημάτων, και με αναφορά σε αποσπάσματα σημαντικών κειμένων από την ιστορία της φιλοσοφίας. Προτείνεται η μελέτη ζητημάτων από διάφορες θεματικές περιοχές, οι οποίες περιλαμβάνουν τη Λογική και τη Φιλοσοφία της Γλώσσας, τη Μεταφυσική, τη Γνωσιολογία και τη Φιλοσοφία της Επιστήμης, την Ηθική, την Πολιτική Φιλοσοφία, την Αισθητική, τη Φιλοσοφία της Θρησκείας και τη Φιλοσοφία της Ιστορίας.

K005. Πολιτική Φιλοσοφία

Στο μάθημα διδάσκονται στοιχεία Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας πολιτικών θεωριών, κατά το πρώτο μέρος, και κατά το δεύτερο μέρος μεθοδολογικά θέματα που αφορούν την Πολιτική Επιστήμη και την Πολιτική Φιλοσοφία, αντίστοιχα. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη σχέση πολιτικών θεωριών με τι ιστορικό πλαίσιο μέσα στο οποίο γεννήθηκαν, καθώς και με τα φιλοσοφικά ρεύματα από το οποία επηρεάσθηκαν. Ιδιαίτερα σημασία αποδίδεται σε ορισμένους πολιτικούς στοχαστές και στο έργο τους.

K006. Ηθική

Το μάθημα αποτελεί συστηματική εισαγωγή στο φιλοσοφικό στοχασμό στο πεδίο της ηθικής. Περιλαμβάνει την εξέταση μιας σειράς μεταηθικών ζητημάτων που αναφέρονται στην υφή και στη δικαιολόγηση των ηθικών κρίσεων, την κριτική παρουσίαση των κυριότερων κανονιστικών θεωριών, ιδιαίτερα του ωφελιμισμού, της καντιανής δεοντοκρατίας και της αριστοτελικής αρετολογικής ηθικής, και ζητημάτων από το χώρο της εφαρμοσμένης ηθικής. Προτείνεται η μελέτη συγκεκριμένων προβλημάτων που αφορούν, μεταξύ άλλων, την κλωνοποίηση, την ευθανασία, τις αμβλώσεις, τη θανατική ποινή, την ηθική του πολέμου, την ηθική των επιχειρήσεων και την περιβαλλοντική ηθική. Διερευνώνται οι σχέσεις μεταξύ ηθικής και θρησκείας, πολιτικής, δικαίου και τέχνης.

K007. Γνωσιολογία και Μεταφυσική

Σκοπός του μαθήματος είναι να εξοικειώσει τους φοιτητές με διάφορες όψεις της μεταφυσικής και της γνωσιολογίας στο πλαίσιο της σύγχρονης και πρόσφατης φιλοσοφίας. Τι είναι η μεταφυσική και η γνωσιολογία. Συζήτηση μερικών από τα ακόλουθα θέματα μεταφυσικής: τι είναι τα καθόλου όντα, ρεαλισμός και νομιναλισμός για τα καθόλου˙ πώς μπορεί (αν μπορεί) να οριστεί η έννοια του αιτίου˙ ελευθερία της πράξης και ντετερμινισμός˙ διαχρονική ταυτότητα αντικειμένων˙ διαχρονική ταυτότητα προσώπων˙ οντολογία των δυνατών κόσμων˙ οντολογία των συμβάντων. Θεωρίες για την αλήθεια. Συζήτηση μερικών από τα ακόλουθα θέματα γνωσιολογίας: ο σκεπτικισμός και πώς μπορεί (αν μπορεί) να αντιμετωπιστεί˙ προσπάθειες να οριστεί η έννοια της γνώσης˙ πότε είναι μια πεποίθηση δικαιολογημένη˙ φιλοσοφικές θεωρίες για την αισθητηριακή αντίληψη˙ το παλιό και το νέο πρόβλημα της επαγωγής˙ a priori γνώση˙ τι είναι η φυσικοποιημένη γνωσιολογία.

K008. Φιλοσοφία Κοινωνικών Επιστημών

Το πρόγραμμα του Διαφωτισμού. Δομή και δράση. Αιτιοκρατία. Ορθολογική σκέψη. Ο ρόλος της θεωρίας. Θεμέλια της γνώσης. Επιστήμη και οι σκοποί της. Ανακάλυψη και διάψευση. Επιστημονικά παραδείγματα και ορθολογικό συνεχές. Η ενότητα της επιστήμης και το αίτημα αυτονομίας των κοινωνικών επιστημών:

  • Κριτική του αναγωγισμού
  • Μεθοδολογικός μονισμός.
  • Κριτική του ολισμού. Συστήματα και λειτουργίες. Λειτουργική εξήγηση. Συστήματα και δομές.
  • Ολιστικά και ατομιστικά προγράμματα στις κοινωνικές επιστήμες.
  • Κριτική του Ιστορισμού
  • Κριτική του Δεοντολογισμού.
  • Το πρόβλημα της ενοποίησης των Κοινωνικών Επιστημών. Η μεθοδολογία και φιλοσοφία της Οικονομικής.

Κανονιστική φιλοσοφία της επιστήμης: οι σύγχρονες κριτικές. Η κοινωνιολογία της επιστήμης. Η Οικονομική της επιστήμης. Μη-αναλυτικές επιστημολογικές θεωρήσεις. Η ερμηνευτική. Η κριτική κοινωνική θεωρία. Η διαμάχη γύρω από το θετικισμό. Θεσμοί και κανόνες. Το δίλημμα του φυλακισμένου. Το κοινωνικό συμβόλαιο, κανόνες και συνεργασία. Κανόνες και ορθολογικότητα. Αξιολογικά ουδέτερη κοινωνική επιστήμη. Δεδομένα και αξίες. Οι αξίες στις κοινωνικές επιστήμες. Ορθολογικότητα και σχετικισμός. Μορφές και όρια του σχετικισμού. Δυνατότητες υπέρβασης. Λειτουργίες της επιστημονικής γνώσης. Επιστημονική εξήγηση. Επιστημονική Πρόγνωση. Η θέση της διαρθρωτικής ταυτότητας εξήγησης και πρόβλεψης. Κριτήρια επιλογής επιστημονικών υποθέσεων και θεωριών.

K009. Φιλοσοφία Φυσικών Επιστημών

Το μάθημα αποτελεί μια ιστορική εισαγωγή στη φιλοσοφία των φυσικών επιστημών και πραγματεύεται τα εξής θέματα:

  • Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και ο στόχος της επιστήμης
  • Η διάκριση μεταξύ επιστήμης και μη-επιστήμης
  • Το πρόβλημα της επιστημονικής μεθόδου
  • Η σχέση μεταξύ των φυσικών και των κοινωνικών επιστημών
  • Ο χαρακτήρας της επιστημονικής εξήγησης
  • Οι διαδικασίες ελέγχου των επιστημονικών θεωριών
  • Η αλλαγή των επιστημονικών θεωριών και οι επιστημονικές επαναστάσεις
  • Η επιστημονική πρόοδος
  • Το πρόβλημα του επιστημονικού ρεαλισμού
  • Κοινωνιολογικές και φεμινιστικές προσεγγίσεις της επιστήμης.

Στην ανάλυση αυτών των θεμάτων γίνονται αναφορές στα έργα των: Αριστοτέλη, Πλάτωνα, Bacon, Γαλιλαίου, Descartes, Νεύτωνα, Hume, Kant, Whewell, Mill, Poincare, Duhem, Λογικών Θετικιστών, Popper, Kuhn, Feyerabend.

K010. Φιλοσοφία της Γλώσσας

Σκοπός του μαθήματος είναι να γνωρίσουν οι φοιτητές διάφορες πλευρές της σύγχρονης και πρόσφατης φιλοσοφίας της γλώσσας. Θα συζητήσουμε μερικά από τα ακόλουθα θέματα που αφορούν συγκεκριμένες κατηγορίες γλωσσικών εκφράσεων: απόψεις για τη σημασιολογία των κύριων ονομάτων˙ η θεωρία του Russell για τις οριστικές περιγραφές˙ οι δεικτικές εκφράσεις˙ οι προτάσεις του τύπου "Ο Χ γνωρίζει ότι Ό" κ.λπ.˙ οι υποθετικοί λόγοι του πραγματικού και οι υποθετικοί λόγοι του αντίθετου προς το πραγματικό˙ η σημασιολογία των ασαφών λέξεων. Θα συζητήσουμε επίσης μερικά από τα ακόλουθα θέματα που αφορούν γενικότερα τη γλώσσα: η διάκριση του Frege ανάμεσα στο νόημα και την αναφορά˙ η σημασιολογία του Davidson˙ η προσπάθεια του Grice να ορίσει την έννοια της σημασίας και οι αναλύσεις του για την υποδήλωση˙ οι στοχασμοί του Wittgenstein για τη γλώσσα˙ οι σημασιολογικές απόψεις του Dummett˙ οι θέσεις του Quine για την απροσδιοριστία της μετάφρασης˙ οι θεωρίες του Chomsky για τη γλωσσική γνώση.

K011. Φιλοσοφία του Νου

Εξετάζονται τα διάφορα θέματα που αφορούν τη φύση του νου και τη σχέση νου και σώματος. Ο γενικός στόχος μας είναι η παρουσίαση των κεντρικών μεταφυσικών απόψεων όπως ο δυϊσμός, ο συμπεριφορισμός, ο εξαλειπτισμός, ο αναγωγισμός, ο μη-αναγωγιστικός υλισμός, ο λειτουργισμός και ο εξαλειπτικός υλισμός. Στο ερευνητικό μας πεδίο εμπίπτουν επίσης θέματα όπως η συνείδηση, η νοητική αιτιότητα, η ψυχολογία του κοινού νου κ.λπ.

K012. Θεωρία Δικαίου και Θεσμών

Στο μάθημα αυτό θα ασχοληθούμε με βασικά προβλήματα της φιλοσοφίας του δικαίου (τι είναι το δίκαιο, ποια η διαφορά του κανόνα δικαίου από τα άλλα είδη κανόνων, πώς θεμελιώνεται η υποχρέωσή μας υπακοής στο δίκαιο, ποια πρέπει να είναι η σχέση δικαίου και ηθικής, κλπ.), ενώ θα αναφερθούμε στο έργο μεγάλων θεωρητικών του δικαίου (Hart, Kelsen, Finnis, Fuller, Dworkin, Posner αλλά και Rawls, Nozick) και στις σημαντικότερες σχολές σκέψεις: Θετικισμό, Θεωρίες Φυσικού Δικαίου, Αμερικάνικο Νομικό Ρεαλισμό, Οικονομική Ανάλυση του Δικαίου και Κριτική Νομική Θεωρία).

K013. Ιστορία Πολιτισμού Ι (Αρχαιότητα)

Στόχος είναι η μελέτη του πολιτισμού της ελληνικής και ρωμαϊκής αρχαιότητας, η πρόσληψη του οποίου, κατά το παρελθόν αλλά και στην εποχή μας, χαρακτηρίζεται από διαδοχικές παλινδρομήσεις, εξάρσεις και υποχωρήσεις, ενδεικτικές των αισθημάτων αξίας ή απαξίας, έλξης ή αποστροφής που ο πολιτισμός αυτός προκάλεσε και προκαλεί στους αποδέκτες του. Θέματα όπως η τραγωδία, η φιλοσοφία, ο μύθος, ο έρωτας, η πολιτική πράξη, η τέχνη, η τεχνολογία, ο πόλεμος κ.ά. εξετάζονται μέσα από τις υπάρχουσες (φιλολογικές ή εικαστικές) μαρτυρίες και αξιολογείται η (θετική ή αποθετική) επίδρασή τους.

K014. Ιστορία Πολιτισμού ΙΙ (Μεσαίωνας)

Σκοπός του μαθήματος είναι να καταστήσει δυνατή μια πρώτη προσέγγιση και μια -κατά το δυνατόν- συνολική θεώρηση και κατανόηση των ιδιομορφιών του δυτικοευρωπαϊκού μεσαιωνικού πολιτισμού. Εν όψει του διδακτικού σκοπού, δεν επιχειρείται παρουσίαση γεγονότων, αλλά ανάλυση των βασικών γνωρισμάτων που χαρακτηρίζουν την εποχή και ιδιαίτερα εκείνων τα οποία εμφανίζουν διατοπική και διαχρονική ισχύ. Στο πρώτο μέρος εξετάζονται οι μεσαιωνικές δοξασίες σε βασικά θέματα (χώρος-χρόνος-άνθρωπος), ώστε να καταστεί φανερός ο τρόπος σκέψεως του μεσαιωνικού ανθρώπου. Στο δεύτερο μέρος, που κινείται κυρίως στο πλαίσιο της κοινωνικής και οικονομικής ιστορίας, εξετάζονται οι παράγοντες και οι θεσμοί που διαμορφώνουν τη μεσαιωνική ζωή στην ιστορική πραγματικότητα (γεωργική παραγωγή, κοινωνική διαστρωμάτωσn, ιπποτισμός, μεσαιωνική πόλn κ.ά.)

K015. Ιστορία Πολιτισμού ΙΙΙ (Νεότεροι Θεσμοί)

Σκοπός του μαθήματος είναι να υποβοηθήσει τους φοιτητές στο σχηματισμό μιας εικόνας των ευρωπαϊκών πολιτιστικών ρευμάτων από το 16ο αι. και μετέπειτα, η οποία μπορεί να χρησιμεύσει κατόπιν ως πλαίσιο εξειδικευμένων μαθημάτων. Σκιαγραφείται μια εικόνα της ευρωπαϊκής πολιτιστικής ζωής από την Αναγέννηση μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα. Εν όψει της μεγάλης εκτάσεως του αντικειμένου, η προσπέλασή του επιχειρείται κατά δύο τρόπους. Είτε εξετάζεται μια ορισμένη εποχή ή ένα συγκεκριμένο φαινόμενο κατά βάθος, είτε εντοπίζονται και παρουσιάζονται στοιχεία και γραμμές εξελίξεως που είναι χαρακτηριστικά για όλες τις ευρωπαϊκές χώρες και εκτείνονται σε μακρά χρονικά διαστήματα. Με αυτήν την οπτική εξετάζονται φαινόμενα όπως π.χ. η Αναγέννηση, η Μεταρρύθμιση, ο Γαλλικός κλασικισμός του 17ου αιώνα, ο πολιτισμός του Μπαρόκ, ο Ρομαντισμός κ.ά., ή απομονώνονται και αναλύονται νήματα μακρότερων εξελίξεων, όπως π.χ. η πορεία σχηματισμού των εννοιολογικών και οργανωτικών θεμελίων των συγχρόνων ευρωπαϊκών κρατών από τις πρώιμες μορφές "υπαλληλίας" μέχρι τα συνταγματικά κράτη του 19ου αιώνα.

K016. Ιστορία των Μαθηματικών

Το μάθημα καλύπτει μια περίοδο 3600 ετών της ιστορίας των μαθηματικών, από το 1800 π.Χ. έως περίπου το 1800 μ.Χ. Σκοπός του είναι να εξηγήσει πώς αναπτύχθηκαν στην πορεία του χρόνου οι μαθηματικές ιδέες και πρακτικές, πώς επέδρασαν στην ανάπτυξη των μαθηματικών οι κοινωνικοί και πολιτισμικοί παράγοντες και, αντιστρόφως, πώς τα μαθηματικά επηρέασαν την κοινωνία και τον πολιτισμό.

  • Τα μαθηματικά στη Μεσοποταμία και στην Αίγυπτο: Αριθμητικά συστήματα, αριθμητική, γεωμετρία˙ οι πηγές και τα προβλήματα που θέτουν˙ επιδράσεις.
  • Τα αρχαία ελληνικά μαθηματικά: Ο χαρακτήρας τους (γεωμετρία, λογική, αξιωματική δομή, μαθηματική απόδειξη)˙ οι πηγές και τα προβλήματα που θέτουν· τα τρία κλασικά προβλήματα˙ η θεωρία των αναλογιών και η ασυμμετρία· το έργο συγκεκριμένων μαθηματικών˙ τα μαθηματικά στην Ύστερη Αρχαιότητα.
  • Τα μαθηματικά στον ισλαμικό κόσμο: οι μεταφράσεις των αρχαίων ελληνικών κειμένων\ατ τα ινδο-αραβικά ψηφία και το δεκαδικό θεσιακό σύστημα˙ άλγεβρα˙ το έργο συγκεκριμένων μαθηματικών.
  • Τα μαθηματικά στη μεσαιωνική Ευρώπη: οι μεταφράσεις των ελληνικών και αραβικών κειμένων\ατ το έργο συγκεκριμένων μαθηματικών\ατ τα μαθηματικά στο Βυζάντιο.
  • Τα πρώιμα νεότερα μαθηματικά: η αναγέννηση των ελληνικών μαθηματικών˙ η άλγεβρα την εποχή της Αναγέννησης˙ η επίλυση των εξισώσεων τρίτου και τετάρτου βαθμού˙ ο François Viète και η ανάδυση των νεότερων μαθηματικών˙ το έργο συγκεκριμένων μαθηματικών.
  • Δέκατος έβδομος αιώνας: αναλυτική γεωμετρία· θεωρία αριθμών· η θεωρία των εξισώσεων· η ανάδυση της έννοιας της πιθανότητας· οι πρόδρομοι του Απειροστικού Λογισμού· οι Newton, Leibniz και η δημιουργία του Απειροστικού Λογισμού.
  • Δέκατος όγδοος αιώνας: θέματα από την ιστορία των μαθηματικών του 18ου αιώνα.

Το μάθημα ολοκληρώνεται με ένα περίγραμμα των μαθηματικών που αναπτύχθηκαν μετά τον 18ο αιώνα.

K017. Ιστορία Φυσικών Επιστημών

Το μάθημα πραγματεύεται ορισμένα σημαντικά επεισόδια από την ιστορία των φυσικών επιστημών και επικεντρώνεται στην εξέλιξη των φυσικών θεωριών μετά τον 17ο αιώνα. Μεταξύ των θεμάτων που εξετάζονται είναι:

  • Η μελέτη της κίνησης και βαρύτητας από τον Αριστοτέλη έως το Νεύτωνα.
  • Η Νευτώνεια κοσμολογία.
  • 18ος αιώνας - οι θεωρίες σχετικά με τη θερμότητα και τον ηλεκτρισμό.
  • 19ος αιώνας - η ανάπτυξη της θερμοδυναμικής και της μακροσκοπικής θεώρησης της φύσης, η διαμόρφωση της ατομικής θεωρίας και της μικροσκοπικής θεώρησης της φύσης, η κυματική θεωρία του φωτός και η μελέτη των ηλεκτρομαγνητικών φαινομένων.
  • Οι μεγάλες ανακαλύψεις στα τέλη του 19ου αιώνα: ακτίνες Χ, ραδιενέργεια, ηλεκτρόνια, αργό.
  • Αρχές του 20ου αιώνα - ο αιθέρας και η θεωρία της σχετικότητας, η κβαντική επανάσταση και η μελέτη της δομής του ατόμου.

K018. Ιστορία της Βιολογίας

  • Γενική Επισκόπηση.
  • Αντιλήψεις για τα περί των φαινομένων της ζωής κατά την Αρχαιότητα και τον Μεσαίωνα. Στους πρωτόγονους λαούς, στις πολιτισμένες χώρες της Ανατολής, στην κλασσική αρχαιότητα στην Ελλάδα, στην Ελληνιστική περίοδο, στη Ρωμαϊκή περίοδο, στους Άραβες, στους πρώτους Χριστιανικούς αιώνες.
  • Διαφοροποίηση των αντιλήψεων για τη ζωή κατά την Αναγέννηση (16ος, 17ος αιώνας). Βιταλιστική και Μηχανιστική αντίληψη του κόσμου. Φυσική ιστορία, ταξινόμηση με βάση την σταδιακή αύξηση της πολυπλοκότητας, μικροσκοπία, το κύτταρο, προσχηματισμός, επιγένεση, αυτόματη γένεση, φυσιολογία.
  • Η φυσική ιστορία την εποχή του Διαφωτισμού (18ος αιώνας). Απελευθέρωση των ιδεών και των δραστηριοτήτων του ανθρώπου από την θρησκεία, την κοσμική εξουσία και εν μέρει και της μεταφυσικής. Ταξινομικό σύστημα Λινναίου, επέκταση της χρήσης του πειράματος, ανατομία και συγκριτική ανατομία, εμβρυολογία.
  • Η συγκρότηση της βιολογίας ως επιστήμη, ανάδειξη νέων κλάδων Μετασχηματισμός των παραδοσιακών ιδεών για τη ζωή (19ος αιώνας). Ενοποίηση της βοτανικής και της ζωολογίας. Φιλοσοφία της φύσης, φυσική θεολογία και μηχανοκρατικός υλισμός. Κυτταρική θεωρία, κατάρριψη της αυτογένεσης, εξελικτισμός, Κυτταρολογία, εμβρυολογία, φυσιολογία, μικροβιολογία και γεωλογία.
  • Ο αιώνας της κλασσικής γενετικής, της γενετικής των πληθυσμών, των θεωριών για την προέλευση της ζωής και της μοριακής βιολογίας (20ος αιώνας). Προσδιορισμός της φύσης του γονιδίου, και της μοριακής δομής του, μαθηματικοποίηση της γενετικής, νεοδαρβινισμός (πρώτο μισό του 20ου αιώνα), προσδιορισμός της λειτουργίας του γονιδίου, γονιδιακή ρύθμιση, γενετική μηχανική, βιοπληροφορική, οργανισμοί-πρότυπα συστήματα μελέτης (δεύτερο μισό του 20ου αιώνα).
  • Βιοτεχνολογία και εμπορευματικοποίηση του γενετικού υλικού, Πρόγραμμα Ανθρώπινου γονιδιώματος, αναπτυξιακή βιολογία, τεχνολογικές εξελίξεις στον 20ο αιώνα.
  • Η εποχή των -ωμα, της βιοπληροφορικής και των τεχνολογιών μαζικής ανάλυσης (21ος αιώνας). Η μετάβαση από την γενετική στην γονιδιωματική, από την μελέτη του επιμέρους στη μελέτη του όλου. Εφαρμογές τεχνολογιών μαζικής ανάλυσης, εξατομικευμένη ιατρική, γενετικά τροποποιημένα προϊόντα, βιοηθικά διλήμματα.

K019. Ιστορία της Τεχνολογίας

Εισαγωγή στην ιστορία της τεχνολογίας που συνδυάζει την επισκόπηση της ιστορίας της τεχνολογίας στις κοινωνίες των νεότερων χρόνων με συγκρίσεις με την ιστορία των τεχνικών σε παραδείγματα άλλων κοινωνιών (τεχνικές της Μεσοποταμίας και της Αιγύπτου, Κινεζικές και Ινδικές τεχνικές, τεχνικές της Κεντρικής και Νότιας Αμερικής, τεχνικές της κλασικής, ελληνιστικής και ρωμαϊκής αρχαιότητας, τεχνικές των υποπεριόδων του Δυτικού "μεσαίωνα", του Βυζαντίου και του Ισλάμ, τεχνικές της Αναγέννησης). Από την εφεύρεση μέχρι και την τροποποίηση στη χρήση των διαφόρων μηχανών και δικτύων μηχανών (ατμομηχανών, ηλεκτρογεννητριών και ηλεκτρονικών υπολογιστών), η έμφαση στην επισκόπηση των νεότερων χρόνων θα δοθεί σε ότι έχει προσληφθεί ως μηχανή παγκόσμιας χρήσης.

K020. Εισαγωγή στην Ιστορία της Τέχνης

Το μάθημα αυτό είναι εισαγωγή στην Ιστορία της Τέχνης από τους προϊστορικούς χρόνους έως τη σημερινή εποχή. Επιλεγμένα έργα, κυρίως από το χώρο της ζωγραφικής, της γλυπτικής και της αρχιτεκτονικής, μελετώνται και αναλύονται με έμφαση στην τεχνοτροπία, το περιεχόμενο, τις τεχνικές, αλλά και το ιστορικό και κοινωνικό πλαίσιο μέσα στο οποίο έχουν φιλοτεχνηθεί. Οι φοιτητές μαθαίνουν να αντιλαμβάνονται την τέχνη ως δημιουργική δραστηριότητα (ή ως το αποτέλεσμα δημιουργικής δραστηριότητας) με στόχο την κατανόηση του κόσμου και την αποκάλυψη σκέψεων και συναισθημάτων. Εξοικειώνονται με τις σημαντικότερες κατηγορίες τέχνης (π.χ. τοπιογραφία, ηθογραφία, αφηγηματική ζωγραφική, προσωπογραφία), όπως και με ορολογία, συμβάσεις και θεσμούς σχετικούς με τη δυτική τέχνη. Τέλος, μέσα από κριτική εξέταση και ανάλυση έργων οι φοιτητές απελευθερώνονται σε μεγάλο βαθμό από συμβατικές προκαταλήψεις που αποτελούν εμπόδιο στην κατανόηση και απόλαυση της τέχνης.

K021. Ιστορία Οικονομικής Σκέψης

Οικονομικές ιδέες κατά την αρχαιότητα και τον Μεσαίωνα. Προκλασική οικονομική σκέψη: εμποροκρατία και φυσιοκρατία. Η κλασική σχολή οικονομικής σκέψης: Smith, Ricardo, Say, Malthus, J.S. Mill. Ο σοσιαλισμός και ο Marx. Η οριακή σχολή: Jevons, Walras, Menger. Η νεοκλασική σχολή οικονομικής σκέψης: Marshall, Edgeworth, Pareto, Fisher, Clark. Εναλλακτικές (ετερόδοξες) προσεγγίσεις: Η Γερμανική Ιστορική και η Αμερικάνικη Θεσμική Σχολή. Η Κεϋνσιανή Επανάσταση.

K022. Εισαγωγή στην Ψυχολογία

Το μάθημα προσφέρει μία συστηματική εισαγωγή στην μεθοδολογία, ιστορία και θεωρία της ψυχολογίας. Εξετάζονται οι βιολογικές βάσεις της συμπεριφοράς και της νόησης καθώς και η οντογενετική τους ανάπτυξη. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην θεωρία και μεθοδολογία της γνωστικής ψυχολογίας με αναλυτική αναφορά στις λειτουργίες της αντίληψης, της μνήμης, της μάθησης και της παραγωγής και κατανόησης του προφορικού και γραπτού λόγου. Το δεύτερο μέρος του μαθήματος καλύπτει θέματα που ανήκουν στην κοινωνική και κλινική ψυχολογία. Διερευνώνται θέματα σχετικά με τα κίνητρα, τα συναισθήματα, τη συνείδηση καθώς και με τις επιρροές του κοινωνικού πλαισίου. Αναπτύσσονται περιληπτικά οι κυριότερες ψυχοθεραπευτικές σχολές και γίνεται μία συζήτηση σχετικά με την κλινική έρευνα και το μέλλον της ψυχοθεραπευτικής πράξης.

K023. Εισαγωγή στις Νευροεπιστήμες

Το επιστημολογικό διεπιστημονικό σχέδιο των νευροεπιστημών επιδιώκει την διερεύνηση όλων των παραμέτρων, από τις πιο μικροσκοπικές μέχρι τις μακροσκοπικές, που παρεμβαίνουν στη δομή και τη λειτουργία του νευρικού συστήματος και τις σχέσεις του με το συμπεριφέρεσθαι. Παρουσιάζονται εισαγωγικά τα ιστορικά και μεθοδολογικά προβλήματα αυτού του διακλαδικού πεδίου.

K024. Γνωσιακή Επιστήμη

Η γνωσιακή επιστήμη είναι η "νέα" επιστήμη του νου. Μελετά τα φαινόμενα της νόησης μέσα από ένα διεπιστημονικό πλαίσιο που συγκροτείται κυρίως από την συνεργασία ανάμεσα στην ψυχολογία και την πληροφορική (τεχνητή νοημοσύνη) αλλά συμπεριλαμβάνει και την φιλοσοφία και τις νευροεπιστήμες. Στο μάθημα γίνεται μία ιστορική αναδρομή της γνωσιακής επιστήμης, εξηγώντας τις συνθήκες μέσα από τις οποίες αναδύθηκε και περιγράφοντας τα προβλήματα και ερωτήματα που προσπαθεί να επιλύσει. Περιγράφονται οι διαφορετικές μεθοδολογίες που χρησιμοποιούνται για την σημερινή προσέγγιση των νοητικών διεργασιών, συμπεριλαμβανομένης της εμπειρικής, πειραματικής έρευνας της γνωστικής ψυχολογίας, των απεικονιστικών μεθόδων των νευροεπιστημών και τις προσομοίωσης της τεχνητής νοημοσύνης. Εξετάζονται τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα μιας μηχανιστικής προσέγγισης της νόησης και το φαινόμενο της συνείδησης. Τέλος, προσεγγίζονται μερικά από τα φιλοσοφικά ζητήματα της γνωσιακής επιστήμης, όπως το πρόβλημα της προθετικότητας και το πρόβλημα του ποιοτικού χαρακτήρα της εμπειρίας.

K025. Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία

Εντατική διδασκαλία της αρχαίας ελληνικής γλώσσας με βάση αντιπροσωπευτικά κείμενα συγγραφέων (πεζογράφων κυρίως) από τον 5ο π.Χ. έως τον 5ο μ.Χ. αιώνα (Ηρόδοτος, Θουκυδίδης και άλλοι ιστορικοί, ρήτορες από τον Ανδοκίδη έως τον Δημοσθένη, φιλόσοφοι, όπως Πλάτων και Αριστοτέλης, συγγραφείς της ελληνιστικής και ρωμαϊκής περιόδου). Τα κείμενα εικονογραφούν σημαντικές πτυχές του αρχαίου πολιτισμού (ιδεολογία, οικονομία, μυθολογία, θεολογία, πολιτική, φιλοσοφία, μαθηματικά, αστρονομία, φυσική, ιατρική, μουσική κλπ.) και παρέχουν το έναυσμα για εμβάθυνση στον πολιτισμό αυτόν και στις ποικίλες μορφές επιβίωσής του.

K026. Στοιχεία Λογικής και Θεωρίας Συνόλων

Άλγεβρα συνόλων. Σχέσεις, σχέσεις ισοδυναμίας και σχέσεις διάταξης. Συναρτήσεις. Πληθικότητα συνόλων. Άτυπες πλάνες. Προτασιακή λογική: πίνακες αλήθειας, ταυτολογικές συνεπαγωγές, τυπικές αποδείξεις. Κατηγορηματική λογική: πρωτοβάθμιες γλώσσες, λογικές συνεπαγωγές.

K027. Εισαγωγή στη Μαθηματική Ανάλυση Ι

Ανάλυση βασικών εννοιών και παρουσίαση της πραγματικής ευθείας. Ακολουθίες, όρια. Συνέχεια συνάρτησης μιας πραγματικής μεταβλητής. Παραγώγιση και εφαρμογές. Στοιχεία ολοκλήρωσης. Μέθοδοι ολοκλήρωσης Ι.

K028. Εισαγωγή στη Μαθηματική Ανάλυση ΙΙ

Μέθοδοι ολοκλήρωσης ΙΙ, εφαρμογές ολοκληρωμάτων. Στοιχεία Αναλυτικής Γεωμετρίας στο επίπεδο (κωνικές τομές) και στο χώρο. Στοιχεία Γραμμικής Άλγεβρας και διανυσματικών χώρων. Παρουσίαση βασικών αλγεβρικών θεωριών και δομών.

K029. Εισαγωγή στη Νευτώνεια Μηχανική και τη Θεωρία Σχετικότητας

Εισαγωγή στις έννοιες και τεχνικές της κλασικής Φυσικής. Στη Νευτώνεια Μηχανική θα δοθεί έμφαση στην κατανόηση των νόμων του Νεύτωνα και των νόμων διατήρησης ορμής και ενέργειας. Θα υπάρξει επίσης μια εισαγωγή στην ειδική θεωρία της Σχετικότητας και, κυρίως, στις αλλαγές που έχει επιφέρει στις διαδικασίες μέτρησης. Για όλα τα παραπάνω, τα μαθηματικά που θα χρειαστούν διδάσκονται είτε στο μάθημα Κ027 είτε από τους διδάσκοντες του μαθήματος.

K030. Εισαγωγή στη Θερμοδυναμική και τον Ηλεκτρομαγνητισμό

Στοιχειώδεις έννοιες του ηλεκτρομαγνητισμού. Οι νόμοι του Coulomb, Ohm και Gauss. Τα πειράματα του Faraday. Η έννοια του ηλεκτρικού πεδίου. Γενική επισκόπηση των εξισώσεων Maxwell. Ο χαρακτήρας των θερμικών φαινομένων και οι νόμοι της θερμοδυναμικής. Οι προσπάθειες ανάλυσης των θερμικών φαινομένων με μεθόδους της κλασικής μηχανικής. Στοιχεία της στατιστικής μηχανικής.

K031. Αρχές Οικονομικής Ι

Μεθοδολογικά θεμέλια της Οικονομικής. Κλάδοι της Οικονομικής και βασικές οικονομικές υποθέσεις. Η καμπύλη παραγωγικών δυνατοτήτων. Οι αγορές αγαθών: ζήτηση, προσφορά, ισορροπία και η έννοια της ελαστικότητας. Θεωρία καταναλωτή. Οικονομικά συστήματα: αγορά, μεικτή και σχεδιασμένη οικονομία. Θεωρία της επιχείρησης. Αγοραίες δομές: τέλειος ανταγωνισμός, καθαρό μονοπώλια, ατελής ανταγωνισμός, ολιγοπώλιο. Παραγωγικοί συντελεστές. Στοιχεία δεοντολογικής Οικονομικής.

K032. Αρχές Οικονομικής ΙΙ

Η αναλυτική οπτική της Μακροοικονομικής. Βασικές μακροοικονομικές έννοιες και η κυκλική ροή του εισοδήματος. Συνολική ζήτηση και προσφορά. Κλασσικές και Κεϋνσιανές θεωρίες. Προσδιορισμός του εθνικού εισοδήματος. Συναρτήσεις κατανάλωσης και αποταμίευσης. Επένδυση, δημόσιες δαπάνες, εξαγωγές και εισαγωγές. Πολλαπλασιαστές και δημοσιονομική πολιτική. Αγορά χρήματος και νομισματική πολιτική. Ανεργία και πληθωρισμός. Η καμπύλη Phillips. Νέο-Κεϋνσιανές και νεοκλασικές προσεγγίσεις. Διεθνές εμπόριο. Στοιχεία οικονομικής μεγέθυνσης.

K033. Εισαγωγή στις Κοινωνικές και Ανθρωπιστικές Επιστήμες

Το εισαγωγικό αυτό μάθημα φιλοδοξεί να προσφέρει μία κατά το δυνατόν αντιπροσωπευτικότερη εικόνα εκείνων των επιστημών που έχουν ως αντικείμενο την ανθρώπινη κοινωνική συμπεριφορά, τόσο από την πλευρά της ιστορικής τους εμφάνισης και των λόγων που τις δημιούργησαν, όσο και των βασικών προβλημάτων που αντιμετωπίζει και των εννοιών που χρησιμοποιεί κάθε μία εξ αυτών για την προσέγγιση των κοινωνικών φαινομένων. Θα εξειδικευθεί συνεπώς η ειδικότερη προβληματική κάθε κοινωνικής επιστήμης, οι γνωστικοί λόγοι που συνέβαλαν στη δημιουργία της, καθώς και οι βασικές έννοιες που αναπτύσσει για να διαπραγματευθεί τα προβλήματά της. Ιδιαίτερη έμφαση θα αποδοθεί στην Οικονομική Επιστήμη ως πλέον προηγμένη κοινωνική επιστήμη: θα παρουσιαστούν συνεπώς τα κυριότερα θέματα που την απασχολούν, οι κύριες επιστημονικές τάσεις που επικρατούν στο χώρο, καθώς και ορισμένα θεμελιώδη μεθοδολογικά προβλήματα του κλάδου.

K034. Βιολογία

  • Η Βιολογία ως Επιστήμη (Σύντομο χρονικό της Ιστορίας της βιολογίας). Βασικές ιδιότητες της ζωής.
  • Η χημεία της ζωής (Ιεραρχία της μοριακής οργάνωσης του κυττάρου. Βιολογικά μακρομόρια, δομή και λειτουργία). Ενέργεια και μεταβολισμός (Νόμοι της θερμοδυναμικής Βιόσφαιρα. Βιολογικά συστήματα, Ροή ενέργειας στη βιόσφαιρα, στο κύτταρο. Ροή πληροφορίας στα κύτταρα, στο ίδιο το κύτταρο. Κυτταρικός μεταβολισμός. Ρύθμιση του μεταβολισμού.)
  • Κύτταρο, δομή και λειτουργία (Κυτταρική θεωρία. Προκαρυωτικά και ευκαρυωτικά κύτταρα. Βιολογικές μεμβράνες. Κυτταρικά οργανίδια. Πυρήνας.). Κυτταρικός κύκλος (Φάσεις και Ρύθμιση του κυτταρικού κύκλου. Κυτταρική διαίρεση. Κυτταρικός θάνατος.).
  • Το Γενετικό Υλικό, DNA (Δομή και Λειτουργία του DNA). Ροή της γενετικής πληροφορίας.
  • Γενετική (Μendel και Κλασσική Γενετική). Μεταλλάξεις (Μεταλλαξογόνοι παράγοντες. Είδη μεταλλαγών. Επιδιορθωτικοί μηχανισμοί.).
  • Προκαρυωτικοί μικροοργανισμοί, ιοί (Οι μικροοργανισμοί ως εργαλεία της βασικής και εφαρμοσμένης βιολογικής έρευνας.). Γονιδιακή ρύθμιση (Ρυθμιστικές αλληλουχίες του DNA. Μεταγραφικοί παράγοντες.). Αρχές Μοριακής Βιολογίας.
  • Βιοτεχνολογία (Τεχνολογία του Ανασυνδυασμένου DNA. Διαγονιδιακή Τεχνολογία.).
  • Ιστοί, όργανα, συστήματα (Ειδικότερα, δομή και λειτουργία του νευρικού και ανοσολογικού συστήματος.).
  • Προέλευση και εξέλιξη της ζωής (Απόψεις για την προέλευση και εξέλιξη της ζωής πριν από το Δαρβίνο. Δαρβίνος και φυσική επιλογή. H νέα σύνθεση.).
  • Σύγχρονα θέματα της βιολογίας (Πρόγραμμα αλληλούχισης των βάσεων του ανθρώπινου γονιδιώματος αλλά και άλλων οργανισμών. Βιοενέργεια.). Τεχνολογίες και εφαρμογές της σύγχρονης βιολογίας. (Γονιδιωματική, πρωτεϊνωμική, βιοπληροφορική, τεχνολογία των βλαστικών κυττάρων. Εξωσωματική γονιμοποίηση, γονιδιακή θεραπεία, κλωνοποίηση.)
  • Οικολογία (Το χρονικό της οικολογίας. Βασικές έννοιες της Οικολογίας.).

K035. Στατιστική

  • Περιγραφική Στατιστική: Γραφικές μέθοδοι παρουσίασης στατιστικών δεδομένων. Μέτρα κεντρικής τάσης, διασποράς, ασυμμετρίας, κύρτωσης.
  • Στοιχειώδεις πιθανότητες. Θεώρημα ολικής πιθανότητας και τύπος (Θεώρημα) του Bayes. Διακριτές και συνεχείς κατανομές: Poisson, διωνυμική, κανονική. Μέση τιμή και διασπορά, συντελεστής μεταβολής.
  • Διαστήματα εμπιστοσύνης και έλεγχοι υποθέσεων για τις παραμέτρους ενός κανονικού πληθυσμού και δύο ανεξαρτήτων κανονικών πληθυσμών.
  • Γραμμική προσαρμογή δεδομένων με τη μέθοδο των ελαχίστων τετραγώνων.
  • Πίνακες συνάφειας. χ2-'Ελεγχος προσαρμοστικότητας. χ2-'Ελεγχος ανεξαρτησίας.

E100. Πληροφορική (Εργαστήριο)

E200. Συγγραφική (Εργαστήριο)

Κατ' Επιλογήν Υποχρεωτικά Μαθήματα

Φ101. Φιλοσοφία Επιστήμης Ι

Η φιλοσοφία της επιστήμης συγκροτήθηκε ως διακεκριμένος τομέας της φιλοσοφίας στον εικοστό αιώνα, κυρίως μέσω του έργου των Λογικών Θετικιστών. Αντικείμενο του μαθήματος είναι η παρουσίαση τόσο του ρεύματος του Λογικού Θετικισμού, με τους προδρόμους και τους επιγόνους του, όσο και άλλων φιλοσόφων που συνέβαλαν με το έργο τους στη διαμόρφωση της σύγχρονης εικόνας της φιλοσοφίας της επιστήμης. Συγκεκριμένα, εκτός από το έργο των λογικών θετικιστών, όπως αυτό των Carnap, Neurath και Schlick, θα μελετηθεί επίσης το έργο των Popper, Lakatos, Kuhn και Feyerabend, καθώς και νεώτερες, κοινωνιολογικού χαρακτήρα, προσεγγίσεις. Τα θέματα που θα εξεταστούν στην ιστορική διαδρομή των επιμέρους ρευμάτων είναι η διάκριση της επιστήμης από τη μεταφυσική και την ψευδο-επιστήμη, ο ιδιαίτερος χαρακτήρας της επιστημονικής έρευνας, ο έλεγχος των επιστημονικών θεωριών, η σχέση παρατήρησης -θεωρίας, ο τρόπος εξέλιξης της επιστήμης, η ορθολογικότητα της επιστήμης, ο χαρακτήρας της επιστημονικής κοινότητας και οι σχέσεις της επιστήμης με την κοινωνία.

Φ102. Φιλοσοφία Επιστήμης ΙΙ

Συστηματική μελέτη κεντρικών προβληματισμών στη φιλοσοφία της επιστήμης. Το πρόβλημα της μεθόδου. Χαρακτηρισμός και δικαιολόγηση. Το πρόβλημα της επαγωγής. Θεωρίες επικύρωσης επιστημονικών θεωριών. Μοντέλα επιστημονικής εξήγησης. Το ζήτημα της αλλαγής θεωριών. Ρεαλισμός, εργαλειοκρατία και εμπειρισμός. Φυσικοποιημένη φιλοσοφία της επιστήμης. Νόμοι της φύσης. Αντικειμενικότητα και σχετικισμός.

Φ103. Φιλοσοφία του Δικαίου

Το μάθημα αποτελεί συνέχεια του μαθήματος "Θεωρία Δικαίου και Θεσμών". Εδώ θα συζητήσουμε θέματα όπως ο ρόλος του δικαστή σε μια δημοκρατική κοινωνία, το δίκαιο ως φορέας πολιτικής ισχύος, η σύγκρουση οικονομικής αποτελεσματικότητας και κοινωνικής δικαιοσύνης, οι διακρίσεις βάσει του φύλου κατά την απονομή δικαιοσύνης κλπ. Μεγαλύτερη έμφαση θα δοθεί στη σχέση δικαίου και ηθικής, καθώς οι φοιτητές και οι φοιτήτριες θα ασχοληθούν με μία σειρά θεμάτων από τη σκοπιά της φιλοσοφίας του δικαίου και της εφαρμοσμένης ηθικής (αμβλώσεις, ευθανασία, γάμος ομοφυλοφίλων, κλωνοποίηση, φέρουσες μητέρες, πορνογραφία, θανατική ποινή, ρατσιστικός λόγος, κ.λπ.).

Φ104. Αισθητική

Εξετάζονται διάφορες προσεγγίσεις σε σχέση με θέματα αισθητικής όπως η φύση των αισθητικών ιδιοτήτων και εννοιών, η αισθητική αξία, η αντικειμενικότητα της αισθητικής κρίσης, η αισθητική εμπειρία, η ερμηνεία και αξιολόγηση έργων τέχνης, ο ορισμός της τέχνης, η έννοια της αναπαράστασης κ.λπ.

Φ105. Λογική

Το μάθημα αυτό προεκτείνει το υποχρεωτικό μάθημα λογικής. Κυρίως θα ασχολούμαστε με τον κατηγορηματικό λογισμό (γνωστό και ως θεωρία ποσόδειξης): θα δούμε τι είναι οι πρωτοβάθμιες γλώσσες και τι οι πρωτοβάθμιες θεωρίες, θα μάθουμε αποδεικτικές τεχνικές (ακολουθώντας είτε τη μέθοδο της φυσικής παραγωγής είτε τη λεγόμενη μέθοδο των δένδρων) και θα εξασκηθούμε στη μετάφραση από τα ελληνικά στο συμβολικό ιδίωμα του κατηγορηματικού λογισμού και αντίστροφα˙ θα γίνει επίσης αναφορά στο θεώρημα πληρότητας. Στη συνέχεια θα ασχολούμαστε με την τροπική λογική (δηλαδή τη λογική των εννοιών του αναγκαίου και του δυνατού) μαθαίνοντας τα βασικά γνωρίσματα διάφορων συστημάτων της.

Φ106. Φιλοσοφικά Κείμενα

Στόχος του μαθήματος είναι η μελέτη κλασικών κειμένων από την ιστορία της φιλοσοφίας αλλά και δευτερεύουσας βιβλιογραφίας επ' αυτών ώστε οι φοιτητές να έχουν άμεση εμπειρία της φιλοσοφικής επιχειρηματολογίας και ανάλυσης. Θα συζητούνται οι βασικές ιδέες και έννοιες των κειμένων αυτών, τα προβλήματα που εξετάζουν ενώ θα αξιολογούνται τα επιχειρήματα και οι θέσεις. Θα εξετάζεται επίσης η επίδραση που τα κείμενα αυτά είχαν.

Φ107. Εφαρμοσμένη Ηθική

Συστηματική παρουσίαση της θεματικής των κυριότερων κλάδων της σύγχρονης εφαρμοσμένης ηθικής, και ειδικότερα της βιοηθικής και της ιατρικής ηθικής, της περιβαλλοντικής ηθικής, της ηθικής των επιχειρήσεων, της ηθικής του πολέμου κλπ. Μεταξύ άλλων, εξετάζονται προβλήματα και ηθικά διλήμματα του ιδιωτικού και του δημόσιου βίου, τα οποία αφορούν την ευθανασία, τις αμβλώσεις, την μεταμόσχευση οργάνων, την κλωνοποίηση, την προστασία του περιβάλλοντος, την θανατική ποινή, τη διαφήμιση, την πορνογραφία και την ελευθερία της έκφρασης. Αναλύονται αντίθετες τοποθετήσεις και επιχειρήματα που στηρίζονται στην προσέγγιση των κυριότερων κανονιστικών ηθικών θεωριών. Διερευνώνται οι σχέσεις μεταξύ ηθικής, δικαίου και πολιτικής.

Φ108. Πλάτων και Αριστοτέλης

Στο μάθημα αυτό πρόκειται να μελετήσουμε την ηθική, γνωσιολογία και μεταφυσική του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη αναλύοντας με συστηματικό τρόπο κείμενα των φιλοσόφων αυτών, ανάμεσα στα οποία θα συγκαταλέγονται τα ακόλουθα: (Πλάτων) Γοργίας, Πρωταγόρας, Πολιτεία, Θεαίτητος, (Αριστοτέλης) Κατηγορίαι, Αναλυτικά Ύστερα, Ηθικά Νικομάχεια, Φυσικά.

Φ109. Ρασιοναλισμός - Εμπειρισμός

Διεξοδική συγκριτική παρουσίαση των θεωριών των κυριότερων ρασιοναλιστών και εμπειριστών στοχαστών του 17ου και του 18ου αιώνα. Αναλύονται αποσπάσματα βασικών κειμένων των Descartes, Spinoza και Leibniz, και παράλληλα των Locke, Berkeley και Hume. Εξετάζονται οι αντίθετες τοποθετήσεις και τα σημαντικότερα επιχειρήματα και αντεπιχειρήματα των εκπροσώπων των δύο γνωσιολογικών ρευμάτων και αναδεικνύονται οι μεταφυσικές τους υποδηλώσεις. Προτείνεται η κριτική θεώρηση της διαμάχης ρασιοναλισμού-εμπειρισμού από τη σκοπιά της καντιανής και μετακαντιανής σκέψης και υπό το πρίσμα των σύγχρονων εξελίξεων στο χώρο της γνωσιολογίας, της φιλοσοφίας της γλώσσας και της φιλοσοφίας του νου.

Φ110. Αναλυτική Φιλοσοφία

Το μάθημα αποτελεί ιστορική και συστηματική εισαγωγή στην αναλυτική φιλοσοφία και επικεντρώνεται στα εξής θέματα: Κριτήρια προσδιορισμού και οριοθέτησης της αναλυτικής φιλοσοφίας. Επίδραση νεοκαντιανών ρευμάτων. Η φιλοσοφία της σκέψης και της γλώσσας στον Φρέγκε. Η κριτική του Moore στον ιδεαλισμό και τον σκεπτικισμό. Η ηθική φιλοσοφία του Moore. Η θεωρία των περιγραφών και ο λογικός ατομισμός του Ράσελ. Ο πρώιμος Wittgenstein και το Tractatus Logico-Philosophicus. Θεωρίες νοήματος. Λογικός θετικισμός και η κριτική της μεταφυσικής. Η φιλοσοφία της κοινής γλώσσας. Πραγματισμός και εμπειρισμός στον Κουάιν. Ύστερος Wittgenstein. Σκεπτικισμός περί νοήματος. H νέα θεωρία της αναφοράς. Η στροφή στη φυσικοποίηση. Σύγχρονες εξελίξεις στην φιλοσοφία της γλώσσας και την φιλοσοφία του νου.

Φ111. Μεσαιωνική Φιλοσοφία

Ιστορική και συστηματική παρουσίαση της κεντρικής θεματικής της δυτικής μεσαιωνικής φιλοσοφίας. Με αναφορά σε βασικά κείμενα φιλοσόφων και θεολόγων, όπως ο Άνσελμος του Καντερμπουρυ, ο Θωμάς Ακινάτης, και ο Γουλιέλμος του Όκκαμ, εξετάζονται ζητήματα όπως η σχέση πίστης και Λόγου, οι κυριότερες αποδείξεις για την ύπαρξη του Θεού, το πρόβλημα των καθόλου όντων καθώς και οι αντιλήψεις των στοχαστών του Μεσαίωνα για θέματα ηθικής και πολιτικής φιλοσοφίας. Διερευνώνται ο ρόλος της πλατωνικής και της αριστοτελικής παράδοσης και η αλληλεπίδραση χριστιανικής και ισλαμικής φιλοσοφίας και περιγράφεται συνοπτικά η παράλληλη εξέλιξη της βυζαντινής σκέψης.

Φ112. Οικονομία και Δίκαιο

Σκοπός του Μαθήματος είναι η ανάλυση των μεθοδολογικών βάσεων της συνεργασίας Νομικής και Οικονομικής στην επίλυση κοινωνικών ρυθμιστικών προβλημάτων. Σε ένα πρώτο μέρος παρουσιάζονται η μεθοδολογία της Νομικής και της Οικονομικής στο πλαίσιο μιας γενικής συστηματικής των επιστημών, καθώς και το γνωστικό αντικείμενο και οι βασικές έννοιες της κάθε επιστήμης. Σε ένα δεύτερο μέρος αναλύονται οι μεθοδολογικές βάσεις της Οικονομικής Ανάλυσης του Δικαίου και τα βασικά της θεωρήματα με χρήση εργαλείων της θετικής και δεοντολογικής Οικονομικής.

Φ113. Ηπειρωτική Φιλοσοφία

Ιστορική και συστηματική παρουσίαση των βασικών ρευμάτων της γερμανικής και γαλλικής φιλοσοφίας του εικοστού αιώνα, ιδιαίτερα της φαινομενολογίας, του υπαρξισμού, της Σχολής της Φραγκφούρτης, του δομισμού και του μεταδομισμού, μέχρι τους μεταμοντέρνους στοχαστές της εποχής μας, όπως οι Φουκώ, Ντερριντά και Λυοτάρ. Κριτική συζήτηση θέσεων, επιχειρημάτων και θεωριών βασισμένη σε εκτενή αποσπάσματα μιας ποικιλίας κειμένων. Προσπάθεια αποτίμησης της επίδρασης της ηπειρωτικής φιλοσοφίας στις σύγχρονες επιστήμες του ανθρώπου.

Φ114. Φιλοσοφία των Μαθηματικών

Η Φιλοσοφία των Μαθηματικών μέχρι τον Καντ. Σύντομη εισαγωγή στη θεμελίωση θεωριών με έμφαση στη θεωρία συνόλων. Παράδοξα (συνολο-θεωρητικά και ερμηνευτικά) και τρόποι αντιμετώπισής τους. Η Φιλοσοφία των Μαθηματικών στον 20ο αιώνα Λογικισμός, Φορμαλισμός, Ιντουισιονισμός).

Φ115. Φιλοσοφία της Φυσικής

Συνοπτική ανάλυση των εννοιών χώρου και χρόνου από Αριστοτέλη έως Kant. Η απόλυτη αντίληψη για τον χώρο και χρόνο (Newton). Η σχεσιοκρατική αντίληψη για τον χώρο και χρόνο (Leibniz, Berkeley, Mach). Υποστασιοκρατία έναντι σχεσιοκρατίας: Η διαμάχη Newton - Leibniz ως προς τη φύση του χώρου. Η υπερβατολογική θεώρηση του Kant. Η σχετικιστική αντίληψη για το χώρο και χρόνο (Einstein έναντι Lorentz). Από τον χώρο και χρόνο στον χωρόχρονο: Ειδική θεωρία σχετικότητας. Φιλοσοφικά προβλήματα στην ειδική θεωρία. Ενότητα χωροχρόνου, κίνησης και ύλης: Γενική θεωρία σχετικότητας. Σχετικότητα και ρεαλισμός. Γνωσιολογικός σχετικισμός και θεωρία σχετικότητας. Φυσική γεωμετρία του χώρου και συμβασιοκρατία (Poincare, Reichenbach, Grunbaum). Συμβασιοκρατία και συνχρονικότητα. Αιτιότητα στη θεωρία της σχετικότητας. Υποστασιοκρατία και το επιχείρημα της οπής.

Φ116. Φιλοσοφία της Βιολογίας

Στο μάθημα αυτό εξετάζονται κεντρικά θέματα στη φιλοσοφία της βιολογίας. Επικεντρωνόμαστε σε εννοιολογικά θέματα που αφορούν την θεωρία της εξέλιξης, το επιστημονικό της κύρος και τη διαμάχη μεταξύ εξελικτισμού και δημιουργισμού. Εξετάζονται επίσης τα εξής θέματα: η αρμοστικότητα, ο ρόλος των γονιδίων στον καθορισμό της συμπεριφοράς των οργανισμών, ο προσαρμοτισμός, η έννοια του βιολογικού είδους, οι μονάδες της επιλογής, η φύση της πολυπλοκότητας, η κοινωνιοβιολογία, οι βιολογικοί νόμοι και η φύση των εξελικτικών εξηγήσεων, οι τελεολογικές εξηγήσεις, η αναγωγή της βιολογίας στη φυσική κ.λπ.

Φ117. Φιλοσοφία και Μεθοδολογία της Οικονομικής

Το μάθημα περιλαμβάνει τις ακόλουθες θεματικές ενότητες:

  • Βασικές μεθοδολογικές έννοιες.
  • Στοιχεία μεθοδολογικής εξέλιξης των κοινωνικών επιστημών.
  • Σύγχρονες προσεγγίσεις στη μεθοδολογία των κοινωνικών επιστημών.
  • Μεθοδολογική εξέλιξη της Οικονομικής: Κλασική, Ιστορική και Νεοκλασική Σχολή.
  • Σύγχρονη Οικονομική μεθοδολογία: Robbins, Keynes, Friedman, Samuelson.
  • Αξιολογικές Κρίσεις και Οικονομική.
  • Σύγχρονη Φιλοσοφία Επιστήμης και Οικονομική: Popper, Kuhn, Lakatos, Laudan.

Φ118. Φιλοσοφία της Ιστορίας

Αντικείμενο του μαθήματος είναι η ιστορία, τόσο με την έννοια της διαδοχής γεγονότων που έλαβαν χώρα στο παρελθόν (res gestae), όσο και με την έννοια της ιστοριογραφίας (historia rerum gestarum). Κατ' αντιστοιχία, παρουσιάζεται τόσο η λεγόμενη θεωρησιακή φιλοσοφία της ιστορίας -όπου εξετάζονται θέματα όπως το νόημα και ο σκοπός της ιστορικής εξέλιξης, τι κινεί την ιστορία, η ύπαρξη σχεδίου στην ιστορική διαδρομή- όσο και η λεγόμενη κριτική ή αναλυτική φιλοσοφία της ιστορίας -όπου εξετάζονται θέματα όπως η αντικειμενικότητας της ιστορίας, ο ρόλος και η σημασία της αφήγησης, η διάκριση εξήγησης και ερμηνείας, τα χαρακτηριστικά της ιστορικής κατανόησης, τι είναι ιστορικό γεγονός, η σημασία της ιστορίας και των διαφορών που παρουσιάζουν οι ιστορικές αφηγήσεις. Θα γίνουν αναφορές στο έργο του Ιερού Αυγουστίνου, Βίκο, Καντ, Χέρντερ, Χέγκελ, Μαρξ, Ντιλτάυ, Κρότσε, Κόλλινγκουντ, και νεώτερων θεωρητικών του 20ού αιώνα.

Φ119. Καντ

Συστηματική παρουσίαση της φιλοσοφίας του Καντ από την προκριτική μέχρι και την ώριμη φάση της κριτικής περιόδου της σκέψης του. Δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην μελέτη των βασικών θέσεων του υπερβατολογικού ιδεαλισμού και στις τρεις Κριτικές, αλλά και στην ανάλυση της προβληματικής σημαντικών δοκιμίων ηθικής και πολιτικής φιλοσοφίας και φιλοσοφίας της ιστορίας. Συζητούνται διεξοδικά εκτενή αποσπάσματα των κειμένων και εξετάζονται στοιχεία της επίδρασης της καντιανής φιλοσοφίας στις μεταγενέστερες εξελίξεις.

Φ120. Γερμανικός Ιδεαλισμός

Συνολική θεώρηση της ανάπτυξης του γερμανικού ιδεαλισμού από τον Καντ μέχρι και τον Χέγκελ. Εξετάζονται οι βασικές θέσεις και τα επιχειρήματα των στοχαστών που άσκησαν κριτική στη σκέψη του Καντ και προσπάθησαν να επεξεργαστούν την προβληματική της φιλοσοφίας του, στο χώρο της γνωσιολογίας, της μεταφυσικής, της ηθικής και της αισθητικής, και αναλύονται κείμενα κυρίως των Φίχτε, Σέλλινγκ και Χέγκελ. Προτείνεται η παράλληλη ανάλυση λογοτεχνικών κειμένων της ίδιας περιόδου, συγγραφέων όπως ο Χέλντερλιν, ο Σίλλερ και ο Γκαίτε.

Φ121. Φιλοσοφική Λογική

Στο αντικείμενο του μαθήματος υπάγονται θέματα σχετικά με τις λογικές ιδιότητες διάφορων ειδών εκφράσεων των φυσικών γλωσσών, θέματα σχετικά με μη κλασικά συστήματα λογικής, καθώς επίσης μεταφυσικά και γνωσιολογικά ερωτήματα για τη λογική. Η πρώτη κατηγορία θεμάτων περιλαμβάνει τα εξής: είναι το "υπάρχει" κατηγόρημα; η λογική των υποθετικών λόγων του πραγματικού\ατ οι αποφάνσεις για το τι είναι αναγκαίο και τι είναι δυνατό\ατ η λογική των υποθετικών λόγων του αντίθετου προς το πραγματικό\ατ θεωρίες για τα λογικά γνωρίσματα των ασαφών εννοιών. Για να αντιμετωπίσουμε αυτά τα προβλήματα, χρειάζεται συχνά να χρησιμοποιήσουμε ιδέες από τη φιλοσοφία της γλώσσας. Τα θέματα που αφορούν μη κλασικές λογικές περιλαμβάνουν τα εξής: ο ιντουισιονισμός˙ η ελεύθερη λογική˙ η κβαντική λογική˙ υπάρχουν αληθείς αντιφάσεις; Τέλος, στα μεταφυσικά και γνωσιολογικά ερωτήματα εντάσσονται τα ακόλουθα: αν μια λογική αρχή είναι ορθή, τι την κάνει ορθή, ο κόσμος ή οι συμβάσεις μας ή κάτι άλλο; πώς ξέρουμε (αν το ξέρουμε) ότι η τάδε ή η δείνα λογική αρχή είναι ορθή; προβλήματα που εμπλέκουν την έννοια της αλήθειας (όπως ορισμένα παράδοξα). Όποτε το μάθημα διδάσκεται, θα γίνεται μια επιλογή από όλα αυτά τα θέματα.

Ι201. Επιστημονική Επανάσταση

Σκοπός του μαθήματος είναι να εισαγάγει τους φοιτητές και τις φοιτήτριες στην ιστορία της Επιστημονικής Επανάστασης, δηλαδή της περιόδου κατά την οποία άρχισε να διαμορφώνεται η σύγχρονη εικόνα της επιστήμης. Συμβατικά θεωρούμε ότι η Επιστημονική Επανάσταση αρχίζει με την εμφάνιση της κοπερνίκειας αστρονομίας και ολοκληρώνεται με τη νευτώνεια σύνθεση. Μέρος του μαθήματος, ωστόσο, θα καλύπτει τις εξελίξεις στον ύστερο Μεσαίωνα και θα συζητά το διανοητικό κλίμα που διαμορφώνεται από την πρόσληψη του Αριστοτέλη και την ανάδυση των πανεπιστημίων. Στο αναγεννησιακό περιβάλλον, στη συνέχεια, θα εξετάζονται οι πνευματικές και κοινωνικές συνθήκες που τροφοδότησαν την κοπερνίκεια ανατροπή καθώς και το εργό στοχαστών όπως ο Κέπλερ και ο Γαλιλαίος. Συνεχίζουμε με τη μελέτη της μηχανοκρατίας, στο πλαίσιο της οποίας θα έχουμε την ευκαιρία να εξετάσουμε την αλλαγή των αντιλήψεων για το φυσικό κόσμο, αλλά και για το ανθρώπινο σώμα. Το μάθημα ολοκληρώνεται με την παρουσίαση της νευτώνειας μηχανικής και με την εξέταση του τρόπου που αυτή σφραγίζει όλες τις προηγούμενες εξελίξεις στη φυσική φιλοσοφία και στην κοσμολογία.

Ι202. Ιστορία Επιστημών στην Αρχαιότητα

Στο μάθημα εξετάζονται μερικά από τα πιο σημαντικά θέματα στα μαθηματικά, στην αστρονομία, και στις φυσικές επιστήμες που αναπτύχθηκαν στους αρχαίους πολιτισμούς, με έμφαση στην αρχαία Ελλάδα. Μερικά από τα θέματα που καλύπτει είναι τα ακόλουθα: Μαθηματικά και αστρονομία στην αρχαία Αίγυπτο· μαθηματικά και αστρονομία στη Μεσοποταμία· το πανόραμα των αρχαίων ελληνικών μαθηματικών· η ανάδυση της έννοιας της μαθηματικής απόδειξης· αρχαία ελληνική αστρονομία· αρχαίες κοσμολογίες και η θεωρία της κίνησης· η σχολιαστική παράδοση και η επιστήμη στην περίοδο της Ύστερης Αρχαιότητας.

Ι203. Εισαγωγή στην Ιστοριογραφία

Στόχος του μαθήματος είναι να συζητηθούν ορισμένα από τα προβλήματα που σχετίζονται με το πώς κάνουμε ιστορία των επιστημών. Θα υπάρξει μία σύντομη ανασκόπηση της ιστορίας της ιστορίας των επιστημών και στη συνέχεια το μάθημα θα επικεντρωθεί στην ανάλυση του είδους των ερωτημάτων που θέτουν οι ιστορικοί των επιστημών, και των τεκμηρίων και του αρχειακού υλικού που χρησιμοποιούν για να τα απαντήσουν. Στην διάρκεια του μαθήματος θα συζητηθούν, επίσης, οι διαφορετικές προσεγγίσεις σχετικά με την Επιστημονική Επανάσταση του 16ου και 17ου αιώνα, καθώς και οι σύγχρονες τάσεις στην ιστοριογραφία της επιστήμης, που επικεντρώνονται στην μελέτη των εργαστηριών, των επιστημονικών διαμαχών αλλά και θεμάτων από την πολύ πρόσφατη ιστορία.

Ι204. Ιστορία της Λογικής

Η Λογική του Αριστοτέλη και των μαθητών του (Θεόφραστος). Η Λογική των Μεγαρικών και Στωϊκών. Η Λογική κατά τους ρωμαϊκούς χρόνους και το Μεσαίωνα. Η Λογική μετά την Αναγέννηση (Leibniz, Bolzano και Mill). Αλγεβροποίηση της Λογικής (Hamilton, De Morgan, Boole, Venn). Η θεωρία συνόλων του Cantor και το έργο του Frege. Η θεωρία των τύπων του Russel, ο ενορατισμός του Brouwer και το πρόγραμμα του Hilbert. Το έργο του Gödel.

Ι205. Ελληνική Επιστήμη στους Νεότερους Χρόνους

Για μεγάλο διάστημα η μελέτη της ελληνικής επιστημονικής σκέψης των νεότερων χρόνων αποτέλεσε ένα περιθωριακό ακαδημαϊκό αντικείμενο. Ο σκοπός αυτού του μαθήματος είναι να αναδείξει τη συμβολή των λογίων του 18ου και του 19ου αιώνα (κυρίως) στις επιστήμες της εποχής τους και στο συνδεδεμένο με αυτές φιλοσοφικό στοχασμό. Συνδιαλεγόμαστε με την εκτενή γραμματεία περί Νεοελληνικού Διαφωτισμού και με κείμενα που αφορούν τη συγκρότηση και εδραίωση του νέου ελληνικού κράτους. Ενίοτε διαβάζουμε πρωτότυπα κείμενα των εν λόγω στοχαστών και επιχειρούμε να αποτιμήσουμε τη σημασία του έργου τους σε σχέση με τα τεκταινόμενα στον ευρύτερο ευρωπαϊκό χώρο. Με την ολοκλήρωση του μαθήματος οι συμμετέχοντες θα είναι σε θέση να επανατοποθετήσουν το έργο των Ελλήνων λογίων στο πλαίσιο της νεότερης ιστορίας των επιστημών και θα έχουν κατανοήσει τη σημασία που έχει για τον κλάδο συνολικότερα η μελέτη της ιστορίας των επιστημών στην περιφέρεια.

Ι206. Ιστορία Επιστημονικής και Τεχνολογικής Πολιτικής

Εισαγωγή στην ανάδειξη και το μετασχηματισμό (εθνικών και διεθνών) κρατικών και επιχειρηματικών θεσμών και πρακτικών που σχετίστηκαν με τη συγκεκριμένη διαμόρφωση της επιστήμης και της τεχνολογίας κατά τους πρόσφατους αιώνες και ιδιαίτερα κατά τις πρόσφατες δεκαετίες. Στα παραδείγματα που θα μελετηθούν περιλαμβάνονται σχετικές δραστηριότητες της εκτελεστικής, νομοθετικής και δικαστικής εξουσίας, ενδοεπιχειρησιακές και διεπιχειρησιακές δράσεις, τοποθετήσεις επιστημονικών και επαγγελματικών φορέων (κοινοτήτων, συλλόγων, επιμελητηρίων, συμβουλίων, επιτροπών, κοκ), παρεμβάσεις ρυθμιστικών αρχών και οργανισμών τυποποίησης, λειτουργίες θεσμών επιβράβευσης του επιστημονικού έργου και κατοχύρωσης της ευρεσιτεχνίας.

Ι207. Ιστορία Επιστημών και Τεχνικών στους Νεότερους Χρόνους

Το αντικείμενο του μαθήματος ενδέχεται να ποικίλει, με την έννοια ότι είναι αδύνατο να καλυφθεί εφάπαξ μια τόσο εκτεταμένη και πολύμορφη περιοχή. Ένα ζήτημα στο οποίο θα δοθεί έμφαση είναι οι εξελίξεις που ακολουθούν την επιστημονική επάνασταση, καθώς και οι επιστήμες κατά τη διάρκεια του Διαφωτισμού. Είναι η περίοδος που κρίνεται η τύχη και η μορφή της Νευτώνειας φυσικής, αλλά επίσης διαμορφώνονται νέοι επιστημονικοί κλάδοι έχοντας ως πρότυπο μια ιδεατή μορφή αυτής της φυσικής. Η διαδικασία αυτή ολοκληρώνεται σε μεγάλο βαθμό κατά το 19ο αιώνα: Η έννοια της ενέργειας έρχεται να εκτοπίσει την έννοια της δύναμης και η θερμοδυναμική αναλαμβάνει να διαχειριστεί τους -μέχρι τότε θεολογικής απόχρωσης- νόμους διατήρησης. Ταυτόχρονα, αναδύονται οι έννοιες της επιστήμης και του επιστήμονα, όπως τους αντιλαμβανόμαστε σήμερα. Η βελτίωση των ατμομηχανών και η ανάπτυξη της χημικής και ηλεκτρικής βιομηχανίας οδηγεί στην ένταση της αλληλεπίδρασης μεταξύ φυσικών επιστημών και τεχνολογίας. Στην τελευταία ενότητα του μαθήματος θα γίνεται προσπάθεια να εξεταστούν ορισμένες πτυχές αυτής της αλληλεπίδρασης κατά τον 20ο αιώνα, όπως είναι η εφεύρεση του ηλεκτρονικού υπολογιστή, η κατασκευή της ατομικής βόμβας και η αναδιοργάνωση των φυσικών επιστημών μετά τον 2ο παγκόσμιο πόλεμο.

Ι208. Ιστορία της Αστρονομίας

Αντικείμενο του μαθήματος είναι η εισαγωγή στην ιστορία της αστρονομίας, ως ιστορίας των προσπαθειών των ανθρώπων να κατανοήσουν τα ουράνια φαινόμενα. Σκοπός μας είναι να παρουσιάσουμε τους πρωταγωνιστές και τα σπουδαιότερα γεγονότα στην πορεία αυτών των προσπαθειών από την εποχή των αρχαίων βαβυλώνιων και των αρχαίων ελλήνων μέχρι το τέλος της επιστημονικής επανάστασης και τον θρίαμβο της ουράνιας μηχανικής, και να αναδείξουμε τους μετασχηματισμούς των τρόπων με τους οποίους κατανοούμε τον κόσμο. Το μάθημα δεν αποβλέπει στη διδασκαλία της αστρονομίας, για τον λόγο αυτό το τεχνικό μέρος περιορίζεται μόνο στην παρουσίαση των επιστημονικών εννοιών που έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην κατανόηση του σύμπαντος. Προκειμένου να αναδείξουμε τις ανθρώπινες πλευρές της αστρονομίας, προσεγγίζουμε το θέμα μας αναδεικνύοντας τις στενές σχέσεις που υπάρχουν μεταξύ της προοδευτικής ανάπτυξης της επιστημονικής κατανόησης του κόσμου και του ρόλου που έπαιξαν ο πολιτισμικός περίγυρος, η πολιτική και η θρησκεία στις επιστημονικές διαμάχες. Στο μάθημα παρουσιάζονται με βάση τη χρονολογική διαδοχή τους, μόνο τα σπουδαιότερα επεισόδια από την ιστορία της αστρονομίας, τοποθετημένα πάντα στον ευρύτερο ιστορικό τους περίγυρο. Περιλαμβάνονται τα εξής θέματα: Αιγυπτιακή και Βαβυλωνιακή αστρονομία - Αρχαία Ελληνική αστρονομία - Πτολεμαϊκή αστρονομία και κοσμολογία - Η Κοπερνίκεια επανάσταση - Tycho Brahe και Κέπλερ - Γαλιλαίος - Νεύτωνας - Ο θρίαμβος της Ουράνιας Μηχανικής.

Ι209. Ιστορία Πειραμάτων

Σημαντικά πειράματα σπουδαίων επιστημόνων (Galileo, Toricelli, Newton, Young, Fresnel, Galvani, Oersted, Ampère, Faraday, Carnot, Laplace, Joule, Rutherford, Planck κ.ά.). Οι ιστορικές, οικονομικές και πολιτιστικές συνθήκες στις οποίες πραγματοποιήθηκαν. Οι ρίζες και οι τεχνολογικές προεκτάσεις τους. Ο ρόλος τους στη θεμελίωση βασικών θεωριών.

Ι210. Επιστήμη, Τεχνολογία και Κοινωνία: Τεχνολογία και Ανάπτυξη

Χαρτογράφηση και κριτική προσέγγιση τοποθετήσεων που επιχειρούν τον διεπιστημονικό συγκερασμό ενός εύρους ανθρωπιστικών και κοινωνικών επιστημών (π.χ., των οικονομικών και πολιτικών επιστημών με την ιστορία, την κοινωνιολογία και την ανθρωπολογία της επιστήμης και της τεχνολογίας) με στόχο την κατανόηση ζητημάτων που αφορούν τη σχέση επιστήμης, τεχνολογίας και κοινωνίας. Στα ζητήματα αυτά περιλαμβάνονται η σχέση θεσμών και πρακτικών της επιστήμης και τεχνολογίας με γενικότερα οικονομικά (π.χ., εργασία και ανεργία, ανάπτυξη και περιβάλλον), ιδεολογικά (π.χ., κατασκευή εθνικής ταυτότητας και κοινωνικού φύλου) και πολιτικά φαινόμενα (π.χ., ειρήνη και πόλεμος, δημοκρατία και ολοκληρωτισμός).

Ι211. Στοιχεία Τεχνολογίας

Στις ενότητες του μαθήματος περιλαμβάνονται: Η διάκριση εργαλείου και μηχανής. Συσκευές. Από τις μηχανές στα κυκλώματα και τα δίκτυα. Βασικές μηχανικές, ηλεκτρικές, και ηλεκτρονικές διατάξεις. Εισαγωγή σε αντιπροσωπευτικές τεχνολογίες. Η κομβική τεχνολογία της πληροφορικής. Προσαρμογή της τεχνολογίας στη χρήση. Εισαγωγή στην τεχνική ορολογία. Κατηγορίες τεχνικού σχεδίου και άλλων τεχνικών αναπαραστάσεων. Τρόποι ανάγνωσης και συγγραφής τεχνικών κειμένων. Η τεχνολογία στο διαδίκτυο.

Ι212. Ιστορία Οικονομικής Σκέψης 20ου Αιώνα

Το μάθημα περιλαμβάνει τις ακόλουθες θεματικές ενότητες:

  • Θεωρία Επιχείρησης (αρχές 20ου αιώνα): Chamberlin, Robinson, Sweezy.
  • Κευνσιανή Οικονομική: Το υπόδειγμα IS-LM των Hicks -Hansen, Οικονομική Πολιτική, Κευνσιανή Θεωρία Οικονομικής Μεγέθυνσης.
  • Η Σχολή του Σικάγου: Friedman και Μονεταρισμός, Coase και δικαιώματα ιδιοκτησίας, Becker και οικονομική ανάλυση νοικοκυριού, Lucas και θεωρία ορθολογικών προσδοκιών.
  • Ετερόδοξες Σχολές Οικονομικής Σκέψης: Νέο-Θεσμική, Μετα-Κευνσιανή, Νέο-Μαρξιστική.

ΙΦ01. Τεχνητή Νοημοσύνη

Στόχος του μαθήματος είναι η εξοικείωση των φοιτητών με τη θεματολογία και τις βασικές προσεγγίσεις και μεθοδολογίες της τεχνητής νοημοσύνης. Επισκοπούνται ιστορικά εν συντομία τόσο οι παλαιότερες συγκεντρωτικές προσεγγίσεις που βασίζονται ως επί το πλείστον στη λογική και ασχολούνται με θέματα όπως problem-solving, planning, μάθηση, board games κλπ., όσο και οι νεώτερες εντοπισμένες (situated), συμπεριφορικές (behavior-based) και αποκεντρωμένες προσεγγίσεις που ακολουθούν ως επί το πλείστον μία συστημική και αλγοριθμική μεθοδολογία. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα θέματα που άπτονται γενικότερα της γνωσιακής επιστήμης ή της φιλοσοφίας: τεστ του Turing και πείραμα του κινέζικου δωματίου, συμβολικά συστήματα και θεμελίωση συμβόλων (symbol grounding), υποσυμβολικά συστήματα, συνδετισμός (connectionism), οι έννοιες της γνώσης και της αναπαράστασης σε διαφορετικές προσεγγίσεις, αυτονομία, ανάδυση (emergence), δημιουργικότητα, συνείδηση.

ΙΦ02. Ψυχολογία της Νόησης

Γίνεται μία συστηματική εξέταση των θεωριών της ψυχολογίας που ασχολούνται με την κατανόηση των διαδικασιών της σκέψης, της λύσης προβλημάτων και της μάθησης. Πώς σκέφτονται οι άνθρωποι; Υπάρχει ορθολογικότητα στην ανθρώπινη σκέψη και ποια είναι η σχέση ανάμεσα στη λογική και στην ψυχολογία της νόησης; Ποιος είναι ο ρόλος των νοητικών μοντέλων και πότε οι άνθρωποι χρησιμοποιούν εικονικές αναπαραστάσεις για να λύσουν ένα πρόβλημα; Εξετάζονται οι διαδικασίες της επαγωγής, της απαγωγής και της αναλογικής σκέψης. Ο ρόλος των αναλογιών στην λύση προβλημάτων, στη μάθηση και στην ανακάλυψη. Η σημασία της προϋπάρχουσας γνώσης και οι θεωρίες γύρω από τα θέματα της αναπαράστασης των γνώσεων, της κατηγοριοποίησης, του σχηματισμού και ανάπτυξης των εννοιών και της εννοιολογικής αλλαγής. Χρησιμοποιούνται παραδείγματα από το χώρο της μάθησης και λύσης προβλημάτων στις φυσικές επιστήμες και στα μαθηματικά.

ΙΦ03. Ιστορία της Ψυχολογίας

Οι αρχές της ψυχολογίας στη φιλοσοφία. Η ανάπτυξη της φυσιολογίας και τα προβλήματα του αναγωγισμού. Ο Wund και η ψυχολογία της συνείδησης. Ο Freud και η ψυχανάλυση. Η επίδραση του Δαρβινισμού στην ψυχολογία. Ο Μπηχαβιορισμός. Η γνωστική ψυχολογία και γνωσιακή επιστήμη. Η ανάπτυξη των εφαρμογών της ψυχολογίας. Θέματα, προβλήματα και προκλήσεις της σύγχρονης ψυχολογίας.

Κατ' Επιλογήν Μαθήματα

056. Ειδικά Θέματα Ευρωπαϊκής Ιστορίας

Το αντικείμενο του μαθήματος καλύπτει τη μεσαιωνική περίοδο της Δυτικής Ευρώπης (5ος - 15ος αιώνας). Κύριος στόχος είναι η εξέταση θεμελιωδών θεσμών, όπως η Αυτοκρατορία, οι φεουδαρχικοί δεσμοί, η "ειρήνη του Θεού" (Pax Dei) κ.ά., που διαμόρφωσαν τα κρατικά μορφώματα της Μεσαιωνικής Δύσης και χαρακτήρισαν εντέλει τον δυτικό μεσαιωνικό πολιτισμό. Μετά το πέρας της διδασκαλίας οι φοιτητές θα έχουν σχηματίσει μία ολοκληρωμένη εικόνα της θεσμικής ιστορίας της Μεσαιωνικής Ευρώπης και θα είναι κατ' αυτόν τον τρόπο ικανοί να μελετήσουν τη θεσμική εξέλιξη του ευρωπαϊκού χώρου στους Νεότερους Χρόνους.

084. Διαχείριση Ιστορικής Πληροφορίας

Στα πλαίσια του μαθήματος παρουσιάζονται συστηματικά οι δυνατότητες που προσφέρει η χρήση υπολογιστικών συστημάτων και μεθόδων εφαρμοσμένης πληροφορικής στη σύγχρονη ιστορική έρευνα, με έμφαση στην ηλεκτρονική-ψηφιακή διαχείριση ιστορικών πηγών διαφόρων τύπων. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο ρόλο των βάσεων δεδομένων και εικόνων στην ιστορική έρευνα, στις τεχνικές παραγωγής και επεξεργασίας ψηφιακής εικόνας, στα συστήματα οπτικής αναγνώρισης χαρακτήρων, στις βασικές αρχές σχεδιασμού και ανάπτυξης ψηφιακών συλλογών και βιβλιοθηκών, στις μεθόδους και στα μέσα ψηφιακής διατήρησης ιστορικών πηγών. Επίσης παρουσιάζονται οι έννοιες, οι ιδιότητες και ο ρόλος των ψηφιακών αντικειμένων, τα δυναμικά χαρακτηριστικά της ψηφιακής πληροφορίας αλλά και ο ρόλος του WWW και του Internet ως εργαλείων και μέσων στην έρευνα και στις επικοινωνίες του ιστορικού της επιστήμης.

100. Μουσειολογία

Η μουσειολογία ως επιστήμη: αντικείμενο έρευνας, θεωρητικές προσεγγίσεις, μέθοδος εργασίας. Η έννοια, ο ρόλος,  η διαχρονική εξέλιξη και η τυπολογία των μουσείων. Οι τομείς του μουσειακού έργου: θεωρητικές αρχές και πρακτικές εφαρμογές, διάχυση και προστασία της παραγόμενης γνώσης.

116. Το "Περί ύψους" του Λογγίνου και η σύγχρονη λογοτεχνική κριτική

Εισαγωγή στην αρχαία λογοτεχνική θεωρία και τους κανόνες συγγραφικής δημιουργίας της κλασικής και μετακλασικής αρχαιότητας (ελληνικής και ρωμαϊκής). Η έννοια του ύφους από την αρχαιότητα μέχρι τις μέρες μας. Ανάλυση της πραγματείας "Περί ύψους" του Λογγίνου και των φιλολογικών διαστάσεών της (πατρότητα, χρονολόγηση, διάρθρωση περιεχομένων, υφολογική τεκμηρίωση, επίδραση στην ευρωπαϊκή κριτική). Κοινοί τόποι και θεωρητικοί προβληματισμοί της σύγχρονης κριτικής που εντοπίζονται σε σπερματική μορφή στην πραγματεία του Λογγίνου, καθώς και σε συγγενικά έργα (Αριστοτέλους, Διονυσίου Αλικαρνασσέως, Ορατίου, Κικέρωνος, Δημητρίου ρήτορος, και άλλα).

133. Ελληνική Ζωγραφική 19ου και 20ου Αιώνα

Μελετάται η εξέλιξη της νεώτερης ελληνικής ζωγραφικής από τις απαρχές της στα Iόνια νησιά μέχρι σήμερα. Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στη συμβολή των καλλιτεχνών που το 19ο αι. σπούδασαν στην Ακαδημία του Μονάχου και αυτών που πήγαν στο Παρίσι στο τέλος του αιώνα και έφεραν νέο πνεύμα στην ελληνική ζωγραφική. Σε γενικές γραμμές οι ζωγράφοι του 19ου αι. έχουν συντηρητική ιδιοσυγκρασία ακολουθώντας πιστά τις ακαδημαϊκές αντιλήψεις, γεγονός που αλλάζει στις αρχές του 20ου αι. με τους ζωγράφους που ασχολούνται με την τοπιογραφία και μελετούν τις δυνατότητες του φωτός και του χρώματος. Μελετώνται οι καλλιτέχνες του πρώτου μισού του 20ου αι. που αντλούν στοιχεία από το ιμπρεσιονιστικό κίνημα, αλλά και οι ζωγράφοι της "γενιάς του '30" που συνδυάζουν στο έργο τους avant-garde ιδέες με χαρακτηριστικά της ελληνικής παράδοσης. Τέλος, εξετάζεται η ελληνική αφαίρεση, αλλά και άλλες τάσεις στη μεταπολεμική ζωγραφική, όπου συχνά συνυπάρχουν δυτικά και παραδοσιακά στοιχεία.

134. Συγκριτική Παιδαγωγική και Διεθνής Εκπαιδευτική Πολιτική

Η διδασκαλία του μαθήματος έχει σκοπό: α) Να εξοικειώσει τους φοιτητές με τις βασικές αρχές και τις διαδικασίες ανάπτυξης των εκπαιδευτικών συστημάτων διεθνώς, β) να τους εφοδιάσει με τα μεθοδολογικά εργαλεία κατανόησης των διαδικασιών διαμόρφωσης, υιοθέτησης και εφαρμογής εκπαιδευτικής πολιτικής και γ) να τους ενημερώσει για τα βασικά ζητήματα που απασχολούν της ευρωπαϊκή και διεθνή εκπαίδευση σήμερα με έμφαση στην ανώτατη εκπαίδευση. Περιεχόμενο:

  • Το ενδιαφέρον για τα ξένα συστήματα εκπαίδευσης.
  • Το συγκριτικό επιχείρημα και η εκπαιδευτική πολιτική.
  • Οι σκοποί της Συγκριτικής Παιδαγωγικής.
  • Η μεθοδολογία της συγκριτικής σπουδής της εκπαίδευσης (Η ιστορική προσέγγιση. Η επιστημονική προσέγγιση. Οι νέες προσεγγίσεις).
  • Τα εκπαιδευτικά συστήματα Ελλάδας, Αγγλίας, Γαλλίας και Ολλανδίας.
  • Συγκριτική σπουδή θεμάτων της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης στην εποχή της ύστερης νεωτερικότητας.

136. Νεότερη Ιστορία των Πανεπιστημίων

Σκοπός του μαθήματος είναι να σκιαγραφήσει την εξέλιξη των Πανεπιστημίων από την Αναγέννηση μέχρι τον 20ο αιώνα και να καταδείξει τη συμβολή τους στην ανάπτυξη των επιστημών κατά το διάστημα αυτό. Η αναγέννηση των Πανεπιστημίων στους Νέους Χρόνους σηματοδοτείται από την ίδρυση των Πανεπιστημίων του Göttingen (1737) και του Βερολίνου (1810). Το "χουμπολντιανό" μοντέλο με τη σύζευξη διδασκαλίας και έρευνας και την ευρεία ακαδημαϊκή ελευθερία προσδιορίζει τη μορφή των Πανεπιστημίων μέχρι σήμερα. Η περαιτέρω εξέλιξη οδήγησε στην ίδρυση πολλών νέων Πανεπιστημίων, αποκλειστικά σε μεγάλες πόλεις, και στην αυτονόμηση πολλών Σχολών.

147. Ειδικά Θέματα Φιλοσοφίας της Ψυχολογίας

Στο μάθημα εξετάζονται τα φιλοσοφικά προβλήματα που έχουν προκύψει στην προσπάθεια κατανόησης της φύσης της συνείδησης, π.χ., ο ποιοτικός χαρακτήρας της εμπειρίας. Επίσης εξετάζονται διάφορες επιστημονικές έρευνες από το χώρο των νευροεπιστημών που εμπλέκονται στη μελέτη του φαινομένου, π.χ. τυφλή όραση, συναισθησία κ.λπ.

152. Ειδικά Θέματα Θεωρίας Δικαίου και Πολιτικής Φιλοσοφίας ΙΙ

Στο σεμινάριο αυτό παρουσιάζονται κάθε εβδομάδα αδημοσίευτες εργασίες από μέλη ΔΕΠ του τμήματος και άλλων τμημάτων, μεταπτυχιακούς φοιτητές κ.ά.

155. Μοντέρνα Τέχνη

Εξετάζονται τάσεις και κινήματα στην ιστορία της μοντέρνας τέχνης. Ξεκινώντας με τον Ιμπρεσιονισμό και τον Μετα-Ιμπρεσιονισμό , οι φοιτητές μελετούν τις εξελίξεις στις εικαστικές τέχνες μέσα από τα κινήματα του Κυβισμού, Φωβισμού, Εξπρεσιονισμού, Φουτουρισμού, Ντανταϊσμού και Σουρεαλισμού. Τέλος, αναλύονται τα σημαντικότερα κινήματα στην μεταπολεμική αμερικάνικη και ευρωπαϊκή τέχνη και εξετάζονται κριτικά οι στρατηγικές της avant-garde μετά το 1960, όταν αλλάζουν οι στόχοι και τα αιτήματα των καλλιτεχνών. Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στη μελέτη των μεγάλων καλλιτεχνών της εποχής (π.χ. Picasso, Klee, Kadinsky, Matisse, Modrian, Duchamp, DeChirico, Pollock, Kosuth, Warholl) και στη συζήτηση ουσιαστικών ερωτημάτων, όπως "Αυτό είναι τέχνη;", "Επιβιώνουν παραδοσιακά στοιχεία στα μοντέρνα έργα τέχνης;" ή και "Απέτυχε το μοντέρνο κίνημα;".

164. Μεθοδολογία και Φιλοσοφία της Πληροφορικής

Ιστορική εξέλιξη της τεχνολογίας των υπολογιστών και της πληροφορικής. Φύση και χρήση του Διαδικτύου. Η Κοινωνία της Πληροφορίας. Η ψηφιακή οικονομία και διακυβέρνηση. Η διάδοση των τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών - το ψηφιακό χάσμα. Ψηφιακές βιβλιοθήκες και ηλεκτρονικές πηγές. Φιλοσοφικά προβλήματα της πληροφορικής και της τεχνητής νοημοσύνης. Ζητήματα μεθοδολογίας της πληροφορικής.

165. Ειδικά Θέματα Πληροφορικής

Το μάθημα αυτό περιλαμβάνει ζητήματα που αφορούν την Υπολογιστική Μοντελοποίηση και ειδικότερα την Προσομοίωση Διακριτών Συστημάτων: Εξετάζουμε πώς αναλύεται ένα πραγματικό σύστημα και οι πληροφορίες που δίνει, ώστε να είναι εφικτή η υπολογιστική αναπαράστασή του, μονότονα ή πιθανοθεωρητικά. Επίσης, πως αναλύουμε τα αποτελέσματα που λαβαίνουμε από τον πειραματισμό πάνω στην προσομοίωση ώστε να τα αξιοποιήσουμε στο πραγματικό σύστημα.

167. Η Λογική στον Προγραμματισμό

Το μάθημα αυτό εξετάζει σε πρακτικό επίπεδο την ιδιόμορφη σχέση που έχει η Μαθηματική Λογική με την Υπολογιστική Λογική. Αναλύουμε τις συνήθεις χρήσεις λογικών στοιχείων συγκριτικά στον Αλγοριθμικό Προγραμματισμό και το Λογικό Προγραμματισμό, χρησιμοποιώντας τα βασικά στοιχεία από δύο αντίστοιχες γλώσσες προγραμματισμού που εισάγονται στοιχειωδώς στο μάθημα αυτό, Scheme και Prolog. Σκοπός είναι, να γίνουν σαφέστερες και πληρέστερα οριοθετημένες οι λογικές δυνατότητες του προγραμματισμού.

170. Διαχείριση Γνώσης

Η γνώση ήταν πάντα απαραίτητη προϋπόθεση για οποιαδήποτε αποτελεσματική χρήση των παραδοσιακών μέσων της παραγωγής (γη, εργασία και κεφάλαιο) και παράλληλα για οποιουδήποτε οικονομική και κοινωνική μεταρρύθμιση. Στην οικονομία τις εποχής μας, που στρέφεται στην παροχή των υπηρεσιών, η γνώση και η αξιοποίησή της αποκτά μεγαλύτερη χρηστική σημασία. Η γνώση στην σημερινή μεταβιομηχανική εποχή πρέπει να ακολουθεί συγκεκριμένα υποδείγματα εφαρμογής βασισμένα σε ένα εκτεταμένο φορμαλισμό της (εννοιολόγηση, δόμηση και κωδικοποίησή της επί τη βάσει μεθοδολογιών, συστηματική ταξινόμησή της με τη βοήθεια των οντολογιών, μορφοποίηση και προσαρμογή προς αξιοποίηση από τους Η/Υ, τυπική αναπαράστασή της κτλ). Συνεπώς, οδηγούμαστε απαραιτήτως στη μελέτη της γνώσης με γνώμονα την χρησιμότητά της στην οικονομία, στην ανάπτυξη ενός νέου τομέα γνώσης αυτού της μετα-γνώσης που μελετά τους τρόπους αξιοποίησή της για μεταρρυθμίσεις στην οικονομία και την κοινωνία καθιστώντας την καταλύτη για οποιοδήποτε επιθυμητό αποτέλεσμα στους προαναφερόμενους τομείς. Στα πλαίσια του μαθήματος οι σπουδαστές θα μελετήσουν και θα αξιολογήσουν τις υφιστάμενες έννοιες και μεθοδολογίες για αποτελεσματική Διαχείριση της Γνώσης. Επιπλέον θα μπορούν να εφαρμόζουν την μεθοδολογία CommonKads σε πρακτικά προβλήματα Διαχείριση της Γνώσης και θα τους είναι οικείες οι μεθοδολογίες και οι τεχνολογίες του Σημασιολογικού Ιστού (kif, rdf, owl, protege κ.λπ.).

171. Ειδικά Θέματα Ιστορίας της Τεχνολογίας

Πληροφορική, Τηλεπικοινωνίες, Βιοτεχνολογία. Θέματα: η διαμάχη αναλογικού-ψηφιακού, η ανάδειξη και καθιέρωση της διάκρισης μεταξύ λογισμικού και υλισμικού, η διαρκής κρίση λογισμικού, η μετάβαση από το ιδεώδες επιχειρήσεων υπολογισμού κοινής ωφέλειας στην πραγματικότητα του προσωπικού υπολογιστή, ο μετασχηματισμός του υπολογιστή από μαθηματική μηχανή σε συσκευή τηλεπικοινωνιών, συνέχειες και ασυνέχειες από τον τηλέγραφο μέχρι το Διαδίκτυο, οι απαρχές της ιστορίας της βιοτεχνολογίας, η ηγεμονία της μοριακής βιολογίας και η αλλαγή στον προσανατολισμό της βιοτεχνολογίας, η σύγκλιση πληροφορικής, τηλεπικοινωνιών και βιοτεχνολογίας, η ανάδειξη της νανοτεχνολογίας.

172. Ειδικά Θέματα Ιστορίας των Μαθηματικών

Το μάθημα εξετάζει διάφορα θέματα της ιστορίας των μαθηματικών. Η έμφαση δίδεται σε επιτεύγματα που έλαβαν χώρα στην Ευρώπη, κατά την περίοδο από το 1500 ως το 1800.

173. Εισαγωγή στην Ιστορία της Ιατρικής

Το μάθημα έχει στόχο να δώσει, στα βασικά της στοιχεία, μια συνολική εικόνα της ιστορικής εξέλιξης της ιατρικής, στο πλαίσιο της ιστορίας των επιστημών, και κυρίως από τη σκοπιά μιας ιστορίας των ιδεών και αντιλήψεων. Ειδικότερα αναφέρεται στα εξής:

  • Ιστοριογραφικές προσεγγίσεις της ιατρικής και σχετικά προβλήματα.
  • Κύριες περίοδοι της ιστορίας της ιατρικής (ειδικότερα: από την αρχαία Ελλάδα μέχρι τον 20ο αιώνα) και βασικά χαρακτηριστικά κάθε περιόδου.
  • Ιστορική εξέλιξη κάποιων βασικών (κεντρικών) εννοιών της ιατρικής (έννοια της υγείας και της αρρώστιας, αντιλήψεις για τη λειτουργία του ανθρώπινου οργανισμού, για το ρόλο και τα χαρακτηριστικά της θεραπείας, για τον τρόπο δράσης των φαρμάκων).

176. Ειδικά Θέματα Ιστορίας της Ιατρικής

Το μάθημα σκοπεύει στη διεξοδικότερη εξέταση και εμβάθυνση σε ένα, κάθε φορά, επί μέρους θέμα από την ιστορία της ιατρικής. Πρόκειται για θέματα που παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον και μπορεί είτε να οριοθετούνται χρονικά (π.χ. Αρχαία Ελληνική ιατρική, Ιατρική της Αναγέννησης κλπ.), είτε να αναφέρονται στη διαχρονική εξέταση κάποιας όψης της ιατρικής (π.χ. Ιστορική εξέλιξη των αντιλήψεων για την υγεία και την αρρώστια). Το συγκεκριμένο θέμα ανακοινώνεται κάθε φορά έγκαιρα πριν από την έναρξη του εξαμήνου (μαζί με τους εκάστοτε διδάσκοντες).

177. Θεωρίες Δικαίου και Δικαιοσύνης

Στο μάθημα παρουσιάζονται κριτικά κλασικές και μοντέρνες θεωρίες για το δίκαιο και τη δικαιοσύνη με ταυτόχρονη έμφαση στους στοχαστές που τις παρήγαγαν και τα κεντρικά προβλήματα που έθεσαν. Το μάθημα χωρίζεται σε δυο μέρη. Στο πρώτο μέρος εξετάζουμε θεωρίες του φυσικού δικαίου και τη σύγχρονη διαμάχη με το νομικό θετικισμό καθώς και την ηπειρωτική φιλοσοφία του δικαίου των Kant, Hegel, Marx επικεντρώνοντας το ενδιαφέρον μας στο ρόλο του δικαίου, και σε ζητήματα πολιτικής ελευθερίας, ισότητας, και σχέσης κράτους-ατόμου μέσω της βασικής διάκρισης μεταξύ δημοσίου και ιδιωτικού. Στη συνέχεια περνάμε σε σύγχρονες θεωρίες δικαιοσύνης όπως το φιλελευθερισμό του Rawls και τη νεοφιλελεύθερη οπτική του Nozick. Στο δεύτερο μέρος που διεξάγεται με την παρουσίαση εργασιών των φοιτητών ασχολούμαστε με την εφαρμογή της θεωρίας σε σύγχρονα θέματα όπως η σύγκρουση ελευθερίας και ασφάλειας, τα ζητήματα διακρίσεων και θετικών μέτρων, υποθέσεις ελευθερίας της έκφρασης (π.χ. σκίτσα του Μωάμεθ) και ζητήματα πολυπολιτισμικότητας (π.χ. η απαγόρευση της μουσουλμανικής μαντίλας στα γαλλικά σχολεία), αλλά και προβλήματα που θέτει η φιλοσοφία του ποινικού δικαίου (ευθανασία, άμβλωση κ.λπ.).

178. Ειδικά Θέματα Φιλοσοφίας Κοινωνικών Επιστημών

Το μάθημα αυτό έχει καταρχήν ως στόχο να εισαγάγει αυτούς που θα το παρακολουθήσουν στη θεωρία της ορθολογικής επιλογής (rational choice theory). Θα ασχοληθούμε με τη φύση, τις προϋποθέσεις και τα όρια της ορθολογικότητας, τη διαμόρφωση της ορθολογικής επιλογής, τη σχέση της με τον εγωϊσμό, τον αλτρουισμό και τα συναισθήματα. Θα μελετήσουμε την ατομική δράση, αλλά και τη διάδραση με τα εργαλεία της θεωρίας παιγνίων και θα συζητήσουμε την αλληλεπίδραση με τους θεσμούς και τους κανόνες κοινωνικής συμπεριφοράς. Έπειτα, με τη βοήθεια των εργαλείων της ορθολογικής επιλογής, της θεωρίας παιγνίων και της θεωρίας των πιθανοτήτων θα εμβαθύνουμε στη θεωρία των αποφάσεων, δηλαδή στη μελέτη της διαδικασίας λήψης αποφάσεων (decision making) και σχηματισμού των κρίσεων (judgments). Τέλος, θα επικεντρωθούμε στην εφαρμογή όλων των παραπάνω στη διαμόρφωση στρατηγικής σκέψης (strategic thinking) σε συνθήκες σύγκρουσης (conflict), συνεργασίας (cooperation) ή διαπραγμάτευσης (negotiation).

181. Ειδικά Θέματα Φιλοσοφίας των Μαθηματικών

Εξετάζονται θέματα από τη Φιλοσοφία της Αριθμητικής, μεταξύ των οποίων τα:

  • Οι φυσικοί αριθμοί ως αντικείμενα στη Φιλοσοφία του Frege.
  • Οι φυσικοί αριθμοί ως ιδιότητες φυσικών συλλογών στον εμπειρισμό του Mill και ως ιδιότητες συνόλων στο νατουραλισμό της Maddy.
  • Το οντολογικό status των φυσικών αριθμών. Είναι οι αριθμοί ανεξάρτητες από το νου οντότητες ή αποτελούν επινοήσεις; (η διαμάχη για τον αριθμητικό πλατωνισμό).
  • Η μυθοκρατία (fictionalism) του Hartry Field στη φιλοσοφία της αριθμητικής. Οι φυσικοί αριθμοί ως μυθικές οντότητες.
  • Η αναγκαιότητα των αριθμών στη συγκρότηση των φυσικών επιστημών. Επιχειρήματα υπέρ του αναπόδραστου (indispensability arguments).
  • Η σημασιολογία της αριθμητικής γλώσσας. Το επιχείρημα του Crispin Wright.
  • Το πρόβλημα της γνώσης της αριθμητικής. Προσεγγίσεις που υποστηρίζουν α) τον a priori β) τον a posteriori χαρακτήρα της γνώσης των αριθμών.

183. Θεσμοί και Οικονομία

  • Εισαγωγή στα Θεσμικά Οικονομικά: Ανάγκη κριτικής στην κρατούσα οικονομική θεωρία;
  • Εισαγωγή στους Θεσμούς και τη Θεσμική αλλαγή: Έννοια των Θεσμών και Οργανισμών. Ο ρόλος των Θεσμών στην Κοινωνία και η θεσμική αλλαγή. Οι Θεσμοί και το πρόβλημα της Ανθρώπινης Συνεργασίας.
  • Θεωρίες Συμπεριφοράς και Θεωρία των Θεσμών: Νεοκλασική Οικονομική και Ατομική Συμπεριφορά. Ορθολογική Επιλογή και Θεσμοί. Συμπεριφορά και Περιβάλλον.
  • Το Συναλλακτικό Κόστος της Ανταλλαγής και οι Θεσμοί: Η έννοια και τα χαρακτηριστικά της συναλλαγής. Σχέσεις συμπεριφορικών υποθέσεων, συναλλαγής και θεσμικής δομής της κοινωνίας.
  • Περιορισμοί στη συμπεριφορά και κόστος πληροφόρησης: Ανεπίσημοι: Έθιμα, Συνήθειες, Κανονιστικές Ρυθμίσεις. Επίσημοι: Νομικοί-, Πολιτικοί-, Οικονομικοί Κανόνες, Συμβόλαια.
  • Η Έννοια της Επιβολής: Επίσημη και Ανεπίσημη Επιβολή.
  • Οικονομική Θεωρία και Θεσμοί: Νεοκλασική Θεωρία και Θεσμική Ανάλυση. Στατική Ανάλυση και Οικονομική Επίδοση. Θεσμική Ανάλυση και Οικονομική Αλλαγή. Θεσμική Ανάλυση και Οικονομική Ιστορία.

184. Ειδικά Θέματα Ιστορίας Οικονομικής Σκέψης

Το περιεχόμενο του μαθήματος εξετάζει διαφορετικές θεματικές ενότητες από την ιστορία οικονομικής σκέψης κάθε φορά που διδάσκεται. Ζητήματα που εξετάστηκαν στο παρελθόν: 1. Η επίδραση του Θετικισμού στην οικονομική σκέψη. 2. Κουνιανά Επιστημονικά παραδείγματα και σχολές οικονομικές σκέψεις. 3. Οικονομικές ιδέες στη Βίβλο. 4. Η σχολή της Σαλαμάνκας. 5. Αρχαία οικονομική σκέψη. 6. Η έννοια της ευτυχίας στη οικονομική σκέψη.

186. Ιστορία της Τέχνης Ι

Στο μάθημα αυτό εξετάζονται συστηματικά οι εξελίξεις στην ιταλική αναγεννησιακή τέχνη, ενώ δίδεται ιδιαίτερη έμφαση στο ρόλο των μεγάλων καλλιτεχνών της εποχής. Εφαρμόζεται χρονολογική προσέγγιση με αφετηρία τους καλλιτέχνες του Duecento και Trecento που θεωρούνται "πρόδρομοι της Αναγέννησης", ενώ στη συνέχεια εξετάζεται η περίοδος του Quattrocento (πρώιμη Αναγέννηση), το Cinquecento (ώριμη Αναγέννηση) και η εποχή του Μανιερισμού. Συζητούνται σημαντικά ζητήματα, όπως ο ρόλος της αρχαιότητας, η απελευθέρωση και εξέλιξη του ατόμου, η κοινωνική θέση του καλλιτέχνη, η δύναμη των μαικηνών και της εκκλησίας, η σχέση τέχνης και επιστήμης κλπ. Οι φοιτητές εξοικειώνονται με την ιταλική αναγεννησιακή τέχνη αναλύοντας σημαντικά έργα, εξετάζοντας κριτικά τις αιτίες που οδήγησαν στην αναγέννηση των τεχνών και μελετώντας το κοινωνικό, πολιτικό, ιστορικό και πολιτισμικό πλαίσιο.

188. Κριτική του Καθαρού Λόγου

Συστηματική μελέτη του κειμένου της Κριτικής του καθαρού Λόγου και παρουσίαση των βασικών εννοιών της θεωρητικής φιλοσοφίας του Kant. Ανάλυση διαφόρων ερμηνευτικών προβλημάτων σχετικών με την κατανόηση των κεντρικών θέσεων του υπερβατολογικού ιδεαλισμού και του ρόλου των υπερβατολογικών επιχειρημάτων για τη διασάφηση και τη στήριξή τους. Συγκριτική εξέταση και αξιολόγηση ορισμένων σημαντικών εναλλακτικών αναγνώσεων από τη σύγχρονη βιβλιογραφία.

197. Επιχειρηματικότητα και Ανάπτυξη

Το μάθημα αυτό εντάσσει την επιχειρηματικότητα στο πλαίσιο της κλασικής και νεότερης οικονομικής θεωρίας. Με τον τρόπο αυτόν, προσεγγίζει τις έννοιες αυτής καθώς και της σχετικής μεθοδολογίας σύμφωνα με τα διδακτικά πρότυπα που έχουν διαμορφωθεί σε αντίστοιχα μαθήματα σε πανεπιστήμια του εσωτερικού και εξωτερικού, ώστε να δοθεί η δυνατότητα στους συμμετέχοντες να αναπτύξουν βασικές επιχειρηματικές δεξιότητες. Έτσι λοιπόν αναλύονται έννοιες όπως αβεβαιότητα, κίνδυνος, απόδοση, καινοτομία, ευκαιρία και οι οποίες εντάσσονται μέσα στο πλαίσιο τόσο της εθνικής όσο και την διεθνούς οικονομικής σκηνής, δηλαδή τον παγκόσμιο ανταγωνισμό. ’ν και απευθύνεται σε φοιτητές με μικρή προηγούμενη οικονομική παιδεία, κατά την διδασκαλία του χρησιμοποιούνται εργαλεία της οικονομικής ανάλυσης, Τέλος παρουσιάζονται οι βασικές έννοιες καθώς και τεχνικές σύνταξης ενός επιχειρηματικού σχεδίου. Η διδασκαλία εμπλουτίζεται με πολλά παραδείγματα από την πραγματική οικονομία και παρουσιάζονται θέματα που αποτελούν προβλήματα επιχειρήσεων και οργανισμών του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.

198. Εισαγωγή στο Δίκαιο και τους Πολιτικούς Θεσμούς

Στο μάθημα αυτό γίνεται καταρχήν εισαγωγή σε βασικές έννοιες της επιστήμης του δικαίου και της πολιτικής επιστήμης. Στη συνέχεια, παρουσιάζονται οι σημαντικότερες θεωρίες οργάνωσης του κράτους και στοιχεία της δημοκρατικής θεωρίας. Ακολουθεί εισαγωγή στην ελληνική πολιτική και συνταγματική ιστορία. Το κύριο μέρος του μαθήματος περιλαμβάνει εισαγωγή στο ελληνικό συνταγματικό δίκαιο και συζήτηση θεμάτων ιδιωτικού και δημόσιου δικαίου, καθώς και των βασικών θεσμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

199. Ευρωπαϊκή Ένωση: Θεσμοί και Πολιτικές

Εισαγωγή στους θεσμούς και τις πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στον τρόπο οργάνωσης και λειτουργίας της. Μετά την ιστορική αναδρομή από την ίδρυση των ευρωπαϊκών κοινοτήτων μέχρι σήμερα δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην παρουσίαση των οργάνων και των θεσμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της σημασίας της Ενιαίας Εσωτερικής Αγοράς και του τρόπου λήψης αποφάσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

200. Επαγγελματική Συμβουλευτική και Σχολικός Επαγγελματικός Προσανατολισμός

Στο μάθημα αυτό εξετάζεται, καταρχάς, η έννοια της Επαγγελματικής Συμβουλευτικής καθώς και τα θέματα που απασχολούν την Επαγγελματική Συμβουλευτική. Συζητούνται τα διαφορετικά είδη των ζητημάτων που απασχολούν τους πελάτες, τα προβλήματα που υποβόσκουν και η σημασία τους για τους επαγγελματικούς συμβούλους, η αλληλεπίδραση συμβούλου-πελάτη και οι δεξιότητες συμβουλευτικής. Στη συνέχεια αναλύονται τα στάδια της αρχικής διαγνωστικής αξιολόγησης, της σύναψης συμβολαίου και της διερεύνησης του προβλήματος. Εξετάζεται, επίσης, η χρήση των τεστ, ερωτηματολογίων και επαγγελματικών πληροφοριών προκειμένου να βοηθηθεί ο πελάτης στην ανάπτυξη της αυτογνωσίας, στη λήψη αποφάσεων και στην ανάληψη δράσης. Έμφαση δίδεται στην εφαρμογή της επαγγελματικής συμβουλευτικής και του προσανατολισμού στο σχολείο, όπου εξετάζονται οι ιδιαίτερες ανάγκες των μαθητών για αυτογνωσία, πληροφόρηση, εκπαιδευτικές και επαγγελματικές επιλογές και μετάβαση από το σχολείο στην αγορά εργασίας.

201. Ιστορία των Γραφικών Τεχνών

Στο μάθημα αυτό, που αποτελεί εισαγωγή στην ιστορία των γραφικών τεχνών, εξετάζεται η εξέλιξη μεταξύ άλλων της λιθογραφίας, της χαρακτικής, της μεταξοτυπίας και της τυπογραφίας. Αρχικά οι φοιτητές εξοικειώνονται με τις τεχνικές, οι οποίες έχουν ως κοινό χαρακτηριστικό τη διαδικασία δημιουργίας σχεδίου σε μέσο που επιτρέπει την εκτύπωση του σε άλλη επιφάνεια. Στη συνέχεια διδάσκονται τις καταβολές των γραφικών τεχνών που τοποθετούνται στον 7ο αιώνα και στη δυναστεία των Tang, όπου χρησιμοποιήθηκαν για πρώτη φορά εγχάρακτες ξύλινες επιφάνειες για την εκτύπωση των απομνημονευμάτων της αυτοκράτειρας σε χιλιάδες φύλα ριζόχαρτου. Κινέζικη επινόηση είναι και ο κινούμενος εκτυπωτής, ο οποίος για πρώτη φορά χρησιμοποιήθηκε στην Ευρώπη στα μέσα του 15ου αι. από το Γουτεμβέργιο, για να εξαπλωθεί με γρήγορους ρυθμούς στον υπόλοιπο κόσμο δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για τη δημιουργία των σύγχρονων μεθόδων εκτύπωσης βιβλίων, εφημερίδων, αφισών κλπ. Κατά τη διάρκεια του μαθήματος δίδεται έμφαση στην ανάλυση χαρακτικών μεγάλων καλλιτεχνών από την Αναγέννηση έως σήμερα, όπως είναι οι Duerer, Delacroix και Escher, ενώ μελετάται και η σχέση της γραφιστικής με κινήματα του 20ου αιώνα, ιδιαίτερα την Art Nouveau.

202. Τέχνη και κινηματογράφος

Σκοπός του μαθήματος είναι η συγκριτική μελέτη των εικαστικών τεχνών και του κινηματογράφου μέσα από δύο διαφορετικές προσεγγίσεις. Η πρώτη αφορά βιογραφίες εικαστικών καλλιτεχνών ως θέμα του νεότερου κινηματογράφου, τόσο μέσα από καλλιτεχνικές κινηματογραφικές ταινίες, όσο και μέσα από ντοκιμαντέρ. Η δεύτερη αναφέρεται στην επίδραση της avant-garde εικαστικής σκηνής του πρώτου μισού του 20ου αι. στα πρωτοποριακά ρεύματα του κινηματογράφου κατά την περίοδο της άνθισης του. Στο πλαίσιο της πρώτης ενότητας οι φοιτητές παρακολουθούν και αναλύουν βιογραφικές ταινίες και ντοκιμαντέρ, ενώ διδάσκονται στοιχεία της βιογραφικής μεθόδου στην ιστορία της τέχνης: σκοπός είναι να καταδειχθούν οι διαφορές μεταξύ επιστημονικών (ιστορία της τέχνης, ντοκιμαντέρ) και καλλιτεχνικών προσεγγίσεων (κινηματογραφικές ταινίες) στη βιογραφία. Η δεύτερη ενότητα του μαθήματος αφορά ταινίες από το χώρο του γερμανικού εξπρεσιονισμού, του γαλλικού σουρεαλισμού, αλλά και προπολεμικές πειραματικές ταινίες εικαστικών δημιουργών : σκοπός είναι να φανεί η επίδραση των εικαστικών καλλιτεχνών στους κινηματογραφιστές που στις αρχές του 20ου αι. αναζήτησαν πολλαπλές εκφραστικές διεξόδους, θέλοντας να διαμορφώσουν μια πρωτοποριακή κινηματογραφική σκηνή.

204. Ειδικά Θέματα Οικονομικής Ιστορίας

Στο μάθημα αυτό θα αποδοθεί ιδιαίτερη έμφαση στην ιστορία των οικονομικών θεσμών, πρακτικών και συμπεριφορών. Ακολουθώντας τις σημαντικές περιόδους-τομές της ευρωπαϊκής ιστορίας, θα αναπτυχθούν θέματα που άπτονται της κοινωνικο-οικο- νομικής οργάνωσης των προβιομηχανικών κοινωνιών. Ενδεικτικά, τέτοια θέματα είναι η οικονομική δημογραφία και γεωγραφία, η αγροτική και αστική οικονομία, η οργάνωση και λειτουργία των αγορών, οι μορφές των οικονομικών δραστηριοτήτων, η φορολογική πολιτική, η έμφυλη εργασία, καθώς και το πρόβλημα ύπαρξης οικονομικής μεγέθυνσης σε προνεωτερικές κοινωνίες. Θα μελετηθούν περαιτέρω προβλήματα κοινωνικής διαστρωμάτωσης, οικονομικών ανισοκατανομών και κοινωνικής ευημερίας.

208. Ειδικά Θέματα Ιστορίας της Ιατρικής

Το μάθημα σκοπεύει στη διεξοδικότερη εξέταση και εμβάθυνση σε ένα, κάθε φορά, επί μέρους θέμα από την ιστορία της ιατρικής. Πρόκειται για θέματα που παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον και μπορεί είτε να οριοθετούνται χρονικά (π.χ. Αρχαία Ελληνική ιατρική, Ιατρική της Αναγέννησης κλπ.), είτε να αναφέρονται στη διαχρονική εξέταση κάποιας όψης της ιατρικής (π.χ. Ιστορική εξέλιξη των αντιλήψεων για την υγεία και την αρρώστια).

215. Φυσικές Επιστήμες και Κοινωνία στον 20ο αιώνα

Στόχος του μαθήματος είναι να ανιχνευθούν οι διαφορετικές κριτικές που γίνονται στην διάρκεια του δεύτερου μισού του 20ου αιώνα για την επιστήμη. Η κριτική που γίνεται σχετίζεται άμεσα με την νέα κοινωνική της λειτουργία αλλά και με την ανεπάρκεια προηγούμενων θεωρητικών επεξεργασιών σχετικά με τον χαρακτήρα της επιστήμης.

216. Γυναίκες στην Ιστορία της Επιστήμης

Το μάθημα εστιάζει στην ιστορία των γυναικών στις επιστήμες. Η ιστορία αυτή είναι αρχικά μια ιστορία απουσίας και αποκλεισμού και έπειτα έμπρακτης περιθωριοποίησης των γυναικών από τους επίσημους θεσμούς παραγωγής γνώσης. Ταυτόχρονα είναι μια ιστορία διαμόρφωσης της έννοιας του (κοινωνικού) φύλου από τις ίδιες τις επιστήμες. Στόχος του μαθήματος είναι η μελέτη της θέσης της γυναίκας σε διάφορους επιστημονικούς κλάδους από τις απαρχές της νεότερης επιστήμης μέχρι και σήμερα, καθώς και η μελέτη των τρόπων με τους οποίους η διαμόρφωση της έννοιας του φύλου σε συγκεκριμένα πλαίσια λειτούργησε ως αρχή αποκλεισμού των γυναικών από την επιστήμη.

217. Βιολογικές Έννοιες και Συστήματα.

Στόχος του μαθήματος είναι αφ' ενός η εξοικείωση των φοιτητών με τη θεματολογία και μερικές βασικές έννοιες βιολογικών συστημάτων, αφ' ετέρου η επαφή με τις τεχνικές μοντελοποίησης και η μελέτη in vivo ενδεικτικών πειραματικών μοντέλων. Επισκοπούνται κατ' αρχήν οι έννοιες και τα προβλήματα της θεωρίας συστημάτων όπως αυτή εφαρμόζεται σε βιολογικά προβλήματα με έμφαση σε μοντέρνα ή/και εξειδικευμένα θέματα όπως αυτο-οργάνωση, αυτονομία, αυτοποίηση, ανάδυση συμπεριφοράς. Παρουσιάζονται επίσης εν συντομία κάποιες κεφαλαιώδεις προσεγγίσεις και προβλήματα της συμπεριφορικής και εξελικτικής βιολογίας που αποτελούν συστηματικό στόχο μοντελοποίησης, όπως η κοινωνιοβιολογία και το πρόβλημα των ειδών. Σε πρακτικό επίπεδο, δίνονται παραδείγματα μοντελοποίησης, πειραματισμού και μελέτης με μαθηματικές, υπολογιστικές και δικτυακές μεθόδους και γίνεται σύγκριση και αξιολόγηση των διαφόρων μεθόδων.

219. Ειδικά Θέματα Ιστορίας Φυσικής και Χημείας

Στόχος του μαθήματος είναι να μελετήσει την άνοδο της επιστήμης μεγάλης κλίμακας (big science) και τις αλλαγές που επέφερε στην επιστημονική δραστηριότητα: στα πανεπιστήμια και τα ερευνητικά εργαστήρια, στους τρόπους χρηματοδότησης των επιστημών, στην κοινωνική τους λειτουργία, και στη σχέση τους με τη βιομηχανία και τον στρατό. Μεγάλο μέρος του μαθήματος εστιάζει στην ιστορία της ατομικής βόμβας, που σηματοδοτεί τη μετάβαση στη επιστήμη μεγάλης κλίμακας.

220. Ειδικά Θέματα Σύγχρονης Φιλοσοφίας

Έννοια και περιεχόμενο. Στο μάθημα αυτό παρουσιάζονται συγκεκριμένα θέματα στο πλαίσιο του εμπειρισμού όπως εξελίχθηκαν κατά τον 20ο αιώνα. Συγκεκριμένα παρουσιάζεται ο προβληματισμός για την διάκριση αναλυτικών και συνθετικών προτάσεων και τη διάκριση εννοιολογικού σχήματος και εμπειρικού περιεχομένου όπως αυτός εξελίχθηκε από τη φιλοσοφία του κύκλου της Βιέννης έως τον Davidson.

221. Ειδικά Θέματα στη Διαχείριση Ανθρώπινων Πόρων

Στόχος του μαθήματος είναι η διεξοδική και συστηματική προσέγγιση κρίσιμων επίκαιρων ζητημάτων που σχετίζονται με τη διοίκηση του ανθρώπινου δυναμικού στους σύγχρονους οργανισμούς και επιχειρήσεις. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στις τρέχουσες προκλήσεις που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι οργανισμοί κατά τη διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού τους, σε συνθήκες διαρκούς προσαρμογής σε νέες απαιτήσεις. Η αναλυτική οπτική του μαθήματος εστιάζεται σε ειδικότερα ζητήματα διοίκησης ανθρωπίνου δυναμικού με έμφαση στη σύνδεση θεωρίας και πρακτικής, όπως: Ι. Διαχείριση ανθρωπίνων πόρων σε οργανωσιακά πλαίσια. ΙΙ. Ηθική και διαχείριση ανθρωπίνων πόρων. ΙΙΙ. Επιχειρηματικότητα και διαχείριση ανθρωπίνων πόρων. ΙV. Ισορροπία ζωής-εργασίας. V. Νόημα στην ανθρώπινη εργασία. VI. Ευημερία εργαζομένων. VII. Διαχείριση εργασιακής υγείας και ασφάλειας. VIII. Συμμετοχικότητα και αποφυγή αποκλεισμών στον εργασιακό χώρο: Ισότητα, διαφορετικότητα και αξιοπρέπεια στην εργασία. ΙΧ. Η "σκοτεινή πλευρά" των οργανισμών: οργανωσιακή πολιτική συμπεριφορά, εκφοβισμός και διακρίσεις. Χ. Η διαπολιτισμική διάσταση στη διαχείριση ανθρωπίνων πόρων: "Εργασιακή πνευματικότητα" και "Πνευματική Ηγεσία".

222. Ιστορία της Κλασικής Φιλολογίας

Η ιστορία της κλασικής φιλολογικής επιστήμης: η γένεση και διαμόρφωσή της κατά τους ελληνιστικούς χρόνους και τους αλεξανδρινούς φιλολόγους, οι φιλολογικές σχολές της ύστερης αρχαιότητας, χριστιανική εκκλησία και κλασικές σπουδές, βυζαντινή περίοδος, λόγιοι της Αναγέννησης και του Ουμανισμού, ακμή στη νεώτερη Ευρώπη (Ιταλία, Γαλλία, Ολλανδία, Αγγλία και Γερμανία), 19ος και 20ός αιώνας, η νεοελληνική κλασική φιλολογία από την ’λωση και τις προδρομικές μορφές του Μουσούρου και του Κοραή έως την ίδρυση του Πανεπιστημίου Αθηνών (1837), τον Κόντο και τον Συκουτρή.

223. Μεταηθική

Συστηματική διερεύνηση σημασιολογικών, γνωσιολογικών και οντολογικών ζητημάτων που αφορούν το περιεχόμενο και την κανονιστική λειτουργία των ηθικών εννοιών και των ηθικών κρίσεων. Εξετάζεται η διαμόρφωση της μεταηθικής ως κλάδου της ηθικής φιλοσοφίας στο χώρο της αναλυτικής παράδοσης από τις αρχές του εικοστού αιώνα μέχρι τις μέρες μας. Δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στη μελέτη της πρόσφατης διαμάχης του ηθικού ρεαλισμού με αναφορά σε συγκεκριμένα κείμενα με στόχο την ανάδειξη και την κριτική αποτίμηση των βασικών εναλλακτικών θέσεων, θεωριών και επιχειρημάτων.

241. Μεταφιλοσοφία

Σκοπός του μαθήματος είναι η διερεύνηση των κυριότερων αντιλήψεων  για τη φύση της φιλοσοφίας και για τους  τρόπους του φιλοσοφείν από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Παρουσιάζονται εναλλακτικές τοποθετήσεις που αφορούν τις σχέσεις φιλοσοφίας και επιστημών, φιλοσοφίας και καθημερινής ζωής, φιλοσοφίας και ιστορίας της φιλοσοφίας. Ειδικότερα,  εξετάζονται διαφορετικές  απόψεις για τις μεθόδους του φιλοσοφείν και την ορθή αντιμετώπιση των φιλοσοφικών προβλημάτων που συνδέονται με παραδοσιακές και σύγχρονες θεωρίες, "σχολές" και φιλοσοφικά ρεύματα. Προτείνεται, μεταξύ άλλων, η μελέτη της αντιπαράθεσης μεταξύ "αναλυτικής" και "ηπειρωτικής" φιλοσοφίας και η κριτική αποτίμηση της θεραπευτικής, γλωσσαναλυτικής προσέγγισης του Ludwig Wittgenstein και των επιγόνων του.

242. Ειδικά Θέματα Φιλοσοφίας του Νου

Η φιλοσοφία των συναισθημάτων είναι ένας σχετικά πρόσφατος αλλά εξαιρετικά εύρωστος ερευνητικός κλάδος. Το μάθημα προσφέρει μια συστηματική εισαγωγή στις κύριες φιλοσοφικές θεωρήσεις των συναισθημάτων, όπως η γνωσιοκρατία, ο απαλειφισμός, και η φυσιοκρατία, με αναφορές τόσο σε μείζονα έργα της φιλοσοφικής παράδοσης, όσο και σε σύγχρονα κείμενα της αναλυτικής φιλοσοφίας. Ζητήματα που θα μας απασχολήσουν περιλαμβάνουν την αποβλεπτικότητα των συναισθημάτων, τη λειτουργία των συναισθημάτων στην έλλογη διαβούλευση, τη σύνδεση μεταξύ θυμικών και σωματικών αισθημάτων, και την κανονιστικότητα που διέπει τη σχέση ανάμεσα στις θυμικές και τις αξιολογικές κρίσεις.

243. Πειραματική Ψυχολογία

Στόχος του μαθήματος είναι να εισαγάγει τους φοιτητές στη μεθοδολογία της Ψυχολογικής έρευνας με σκοπό την κατανόηση της Ψυχολογίας ως μιας πειραματικής επιστήμης. Μέσω της παρουσίασης κλασικών πειραμάτων, τα οποία συνέβαλαν σημαντικά στην προώθηση της γνώσης που διαθέτει η Ψυχολογία σήμερα στους τομείς της αντίληψης, της μάθησης και της μνήμης, επιχειρείται η εξοικείωση των φοιτητών και φοιτητριών με το σχεδιασμό και τη διεξαγωγή πειραμάτων, τη συλλογή, επεξεργασία, περιγραφή και ερμηνεία πειραματικών δεδομένων, καθώς και με τη συγγραφή επιστημονικών άρθρων. Η διδασκαλία θα συμπληρώνεται από εργαστηριακές ασκήσεις, έτσι ώστε οι φοιτητές να έχουν τη δυνατότητα να βιώσουν το ρόλο του συμμετέχοντα σε τέτοιου είδους πειράματα και να εξοικειωθούν με τον τρόπο  με τον οποίο διεξάγεται μια αυστηρά ελεγμένη πειραματική διαδικασία.

244. Ειδικά Θέματα Ιστορίας της Τεχνολογίας

Το μάθημα συνδυάζει τη γενική εισαγωγή στην ιστορία της τεχνολογίας των πρόσφατων δεκαετιών με την εμβάθυνση στην ιστορία μιας σειράς καθοριστικών τεχνολογιών. Θα καλυφθούν η ιστορία της πληροφορικής και των τηλεπικοινωνιών, η ιστορία της βιοτεχνολογίας και της βιοϊατρικής τεχνολογίας, η ιστορία της σχέσης τεχνολογίας και περιβαλλοντικής κρίσης (κυρίως όπως αποτυπώνεται στην αναζήτηση εναλλακτικών-ανανεώσιμων ενεργειακών τεχνολογιών).

245. Θέματα Μεταφυσικής

Στο μάθημα αυτό θα επικεντρώσουμε σε θέματα της μεταφυσικής της επιστήμης, όπως αιτιότητα, νόμοι της φύσης και ουσιοκρατία.

246. Φιλοσοφία και Κινηματογράφος

Στο μάθημα αυτό προτείνεται η διερεύνηση των σχέσεων φιλοσοφίας και κινηματογράφου. Η συζήτηση ξεκινά με την φιλοσοφική προσέγγιση της τέχνης του κινηματογράφου και της ιδιαίτερης αισθητικής του. Στη συνέχεια εξετάζεται η ενδεχόμενη συμβολή του κινηματογράφου στη φιλοσοφική σκέψη, μέσω της μελέτης της μορφής και  του περιεχομένου συγκεκριμένων κινηματογραφικών έργων. Προβάλλονται και αναλύονται σημαντικά έργα διαφόρων σκηνοθετών (Μπέργκμαν, Αντονιόνι, Φελλίνι, Βισκόντι,  Κουροσάβα, Βέντερς, Ρομέρ, Κιούμπρικ). Αναδεικνύεται το ενδιαφέρον της άμεσης και έμμεσης επεξεργασίας μέσα από την κινηματογραφική δημιουργία επιμέρους θεματικών μοτίβων και γενικότερων φιλοσοφικών προβλημάτων από τους χώρους της γνωσιολογίας, της μεταφυσικής και της ηθικής.

247. Ιστορία και Θεωρία της Ψυχιατρικής

Σκοπός του μαθήματος είναι η εξοικείωση των φοιτητών με τις ιστορικές συνθήκες συγκρότησης της ψυχιατρικής ως διακριτού επιστημονικού πεδίου, στις αρχές του 19ου αιώνα, με κομβικούς σταθμούς της πορείας της και με τις αλλαγές στην ερμηνεία της ψυχικής νόσου και των ψυχικά νοσούντων. Μέσα από τη μελέτη του κυρίαρχου ψυχιατρικού λόγου ("discourse") και ό,τι, κατά περιόδους, όρισε ως "τρέλα" και "τρελός", θα εξεταστούν οι τρόποι αντιμετώπισης και ερμηνείας τους, ο διαχωρισμός τους από τον κόσμο της "λογικής" και ο εγκλεισμός τους σε άσυλα, η μετατροπή τους σε αντικείμενα μίας εξειδικευμένης γνώσης και ενός κατεστημένου επιστημονικού λόγου. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στη γέννηση της ψυχανάλυσης, ενώ θα μελετηθεί ειδικότερα η εξέλιξη της ψυχιατρικής στον ελληνικό χώρο. Από την άλλη πλευρά, αντικείμενο του ενδιαφέροντός μας θα αποτελέσουν οι σύγχρονες θεωρητικές προσεγγίσεις της ψυχιατρικής και της ψυχικής νόσου\ατ οι πρώτες διθυραμβικές ιστορίες της προόδου, τα κομβικά έργα των Canguilhem και Kuhn, η σκέψη του Foucault, οι σημαντικές τάσεις που ακολούθησαν (το κίνημα της λεγόμενης "αντι-ψυχιατρικής"), καθώς και οι αναπαραστάσεις της ψυχικής νόσου στην τέχνη. Ιστορικό πλαίσιο αναφοράς μας θα είναι ο ευρωπαϊκός χώρος.

248. Μοντελοποίηση και Προσομοίωση

Στόχος του μαθήματος είναι η εξοικείωση των φοιτητών με τη θεματολογία, την ορολογία και τις κύριες μεθοδολογίες μοντελοποίησης και προσομοίωσης. Οσον αφορά τη μοντελοποίηση, επισκοπούνται τόσο οι θεμελιώδεις προσεγγίσεις που βασίζονται σε συνεχή ή διακριτά μαθηματικά μοντέλα, όσο και οι νεώτερες γραφικές, δικτυακές, υπολογιστικές και εξατομικευμένες προσεγγίσεις που υιοθετούν μία αλγοριθμική οπτική. Όσον αφορά την προσομοίωση, επισκοπούνται οι μέθοδοι διακριτού ή συνεχούς χρόνου και χώρου, οι μέθοδοι διακριτών γεγονότων και οι στοχαστικές μέθοδοι. Όλα τα παραδείγματα δίνονται από το χώρο των οικονομικών και κοινωνικών συστημάτων και επιχειρείται συγκριτική μελέτη των διαφορετικών προσεγγίσεων, π.χ. η συγκριτική εφαρμογή μαθηματικών πληθυσμιακών και συμπεριφορικών μεθόδων στη μελέτη της συμπεριφοράς των επενδυτών σε μία χρηματιστηριακή αγορά ή σε ένα δημογραφικό πρόβλημα. Παρουσιάζονται επίσης εν συντομία διάφορες μεθοδολογικές και θεωρητικές έννοιες που αφορούν τη μοντελοποίηση και προσομοίωση, όπως η επικύρωση.

249. Διαχείριση Πολιτισμικών Αγαθών

Το περιεχόμενο του συγκεκριμένου γνωστικού πεδίου και το θεωρητικό πλαίσιο ανάλυσής του. Επεξεργασία των εννοιών: πολιτισμική κληρονομιά, πολιτισμικό αγαθό και πολιτιστική διαχείριση. Επισκόπηση και ερμηνεία μεθόδων και πρακτικών που εφαρμόζονται στη διαχείριση πολιτισμικών αγαθών.

Ιστορία και Πολιτισμός της Νεώτερης Ευρώπης (1492-1789)

Εισαγωγή στα ιστορικά φαινόμενα της νεώτερης Ευρώπης. Οι Μεγάλες Ανακαλύψεις και η δημιουργία των αποικιακών αυτοκρατοριών της Ισπανίας και Πορτογαλίας. Η οικονομική άνθηση της Ευρώπης και η γέννηση του καπιταλισμού. Η επανάσταση των πνευματικών αξιών στην Ευρώπη του 16ου αιώνα: Ουμανισμός και Αναγέννηση / Μεταρρύθμιση και Αντιμεταρρύθμιση. Η ηγεμονία των Αψβούργων. Ο Κάρολος Ε΄ και η τελευταία προσπάθεια ενοποίησης της χριστιανικής Ευρώπης. Άνοδος των εθνικών κρατών και γλωσσών. Θρησκευτικοί πόλεμοι, λαϊκές εξεγέρσεις, και η κρίση του ουμανισμού. Η «Επιστημονική Επανάσταση» του 17ου και 18ου αιώνα. Το μοναρχικό ιδεώδες του Λουδοβίκου ΙΔ΄. Το πρότυπο της βρετανικής ήπιας μοναρχίας. Οικονομική ανάπτυξη, κοινωνικοί μετασχηματισμοί και επέκταση της ευρωπαϊκής αποικιοκρατίας κατά τον 18ο αιώνα. Η Βιομηχανική Επανάσταση. Διαφωτισμός, η «Δημοκρατία των Γραμμάτων» και η ανάδυση της «δημόσιας σφαίρας». Αμερικανική και Γαλλική Επανάσταση.

 Ιστορία και Πολιτισμός της Σύγχρονης Ευρώπης (1789-1945)

Η Ευρώπη μετά τους Ναπολεόντειους πολέμους: Παλινόρθωση και Ιερά Συμμαχία. Η Ελληνική Επανάσταση του 1821. Οι πρώτες νίκες του φιλελευθερισμού (1830). Το αίτημα του εκδημοκρατισμού και η «Άνοιξη των λαών» (1848). Ευρωπαϊκή κοινωνία και κουλτούρα στο πρώτο ήμισυ του 19ου αιώνα (ρομαντισμός, απαρχές σοσιαλισμού). Ανάδειξη και σύγκρουση των εθνικισμών (ενοποιήσεις Ιταλίας και Γερμανίας. Ναπολέων Γ΄, Βίσμαρκ). Οι ευρωπαϊκές κοινωνίες στο δεύτερο ήμισυ του 19ου αιώνα: πολιτικά πρότυπα, θρησκείες και κουλτούρες. Η δεύτερη Βιομηχανική Επανάσταση. Το απόγειο της ευρωπαϊκής ισχύος και η δεύτερη αποικιοκρατία στο γύρισμα του αιώνα. Ελληνική κοινωνία και πολιτική από τον 19ο στον 20ό αιώνα. Ο «Μεγάλος Πόλεμος» του 1914-18 και η Ευρώπη των Βερσαλλιών. Η Σοβιετική Επανάσταση (1917). Διεθνείς εντάσεις και η διάψευση των προσδοκιών της δεκαετίας του 1920. Η μεγάλη ύφεση του 1930 και η κρίση των φιλελεύθερων πολιτευμάτων. Άνοδος των ολοκληρωτικών καθεστώτων: φασισμός και εθνικοσοσιαλισμός. Οι ευρωπαϊκές κουλτούρες στον Μεσοπόλεμο. Ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος και οι συνέπειές του.